اندیشه بنان

آشپزی و اسراف

اسراف یعنی تجاوز از مرز اعتدال در هزینه زندگی و هدر دادن مال و امکانات زندگی. آشپز از دو جهت باید مواظب باشد: یکی آنکه اسراف صورت نگیرد و خود دقت کند تا در تهیه غذا دچار اسراف نگردد و دیگر آنکه غذایی درست نکند که بخاطر بد بودن آن کسی نتواند استفاده کند و دور بریزد و نعمت خدا را تباه نماید.

از این رو اگر اسراف همه جا  ممنوع و حرام باشد   در نزد آشپز این ممنوعیت و حرمت ، مضاعف و تشدید می گردد .  ملاک اسراف ، تباه نمودن مال و زیان رساندن به بدن است چنانکه امام صادق (ع) فرمودند:

اِنَّما الإسرافُ فیما اَفسَدَ المالَ وَ اَضَرَّ بِالبَدَنِ^[1]

(همانا اسراف آن اقدامی است که

منجر به تباهی مال و زیان به بدن شود)

اگر اسراف چنین است که هست پس در سیستم آشپزی اگر مواظبت نشود به گونه ای که ارزاق تباه شود ، برنج ، روغن ، حبوبات، سیب زمینی و پیاز و امثال اینها فاسد گردند و یا ریخته پاش شوند هر چند اندک، اسراف و حرام است.

 

 

 

 

در روایتی از امام صادق (ع) وارد  شده که فرمودند :

اَدنَی الاِسرافِ هَرا قَةُ فَضلِ الإناءِ وَ ابتِذالُ ثَوبِ الصَّونِ وَ اِلقاءُ النَّوی^[2]

(کمترین اسراف آن است که ته مانده ظرف به دور ریخته شود و لباس خوب مهمانی به عنوان لباس کار استفاده گردد و یا اینکه هسته خرما بدور انداخته شود)

اگر اسراف تا این اندازه وسیع باشد که هست ، سیستم آشپزی خیلی باید احتیاط کند به ویژه در آشپزی هایی که بصورت وسیع و زیاد تهیه می شود و در یک رقم بالایی غذا تهیه می گردد که در این صورت خیلی باید مواظب بود تا ارزاق اندک و غذای کم که اصولا در کنار غذای فراوان به چشم نمی آید دور ریخته نشود و با تسامح و غفلت  ، دچار تباهی نگردد.

به ویژه در شستشوی ظروف و اقلام خوردنی ، آب زیاد و بیش از اندازه مصرف نشود . حاصل آنکه از آسیبهای آشپزی اسراف است و باید به شدت مواظب بود تا صورت نگیرد حتی در میزان و مقدار اندک. چون اسراف، اسراف است و حرام .  فرقی بین کم و زیاد در حرمت نیست . ونه تنها حرام است و عالم قیامت کیفر دارد، در دنیا هم آثار بد و زیان بار از جمله زوال نعمت دارد.

امام کاظم (ع) فرمودند:

مَن بَذَّرَ وَ اَسرَفَ زالَت عَنهُ النِّعمَةُ^[3]

(هر کس تبذیر و اسراف کند نعمت از دست او برود)

[1] –  احسان بخش، صادق، آثار الصادقین ج8 ،ص 483

[2] – ابن یعقوب الکلینی، ابوجعفرمحمد،  الکافی ، ج6 ، ص460

[3] –  مجلسی، محمد باقر،  بحار الانوار ، ج77 ، ص327