سه چیز عذر ناپذیر
اگربرای هر کوتاهی وتقصیر عذر خواهی موجه باشد و اگر عذر خواهی برای هر کاری پذیرفته شود برای سه چیز پذیرفته نخوهد شد وحتی این سه چیز ذاتا عذر ناپذیرند . واین سه عبارتند از “مشورت با انسان خیر خواه” و “مدارا با انسان حسود” و “اظهار دوستی با مردم.”
یعنی اگرکسی در کار خود با مشاورخیر خواه مشورت نکرد وکار خود را بدون مشورت انجام داد در حالی که مشاور ناصح در دسترس بود وکار خراب در آمد وحال پشیمان شد وبه پوزش افتاد هرگزنمی تواند عذر خواهی کند وعذرخواهی او سودی ندارد وقطعا باید تنبیه شود چون عذرخواهی سود وثمری ندارد واصلا عذرخواهی دراین مورد جا ندارد. چون کوتاهی نموده وبا کوتاهی دچار خسارت شده وحتما باید ملامت وعقوبت شود .
وهمچنین اگر کسی با انسان حسود مدارا نکرد واز زیان حسود آسیب دیده وحال برای این تقصیر عذر تراشی می کند وبهانه سازی می کند عذر او پذیرفته نیست چون کوتاهی نموده ومی توانسته با مدارا از آسیب در امان باشد واما نکرد وخود را به آن دچار نمود وراهی برای جبران ندارد واعتذار کاری از پیش نمی برد . پس باید عقوبت و ملامت شود وعذر او پذیرفته نیست .
وهمین طور اگر در اظهار دوستی با مردم کوتاهی نماید وآنگاه عذر خواهی نماید که این مورد هم عذرخواهی سودی ندارد .
توضیح آنکه اگرکسی خواست از کمک مردم برخوردار باشد باید به آنان دوستی نشان دهد واظهار محبت کند چون مردم کمک خود را در خدمت دوستان به کار می گیرند .پس اگرکسی با مردم طرح دوستی بست واظهار دوستی نمود از کمک آنها برخوردار خواهد بود اما اگر کسی چنین نکرد واز کمک مردم برخوردار نشد وبه همین جهت دچار خسارت شد عذر خواهی اش سودی نبخشد واین عذرخواهی راه به جایی نمی برد ومشکلی را حل نمی کند بل او بخاطر کوتاهی اش باید ملامت وعقوبت شود .
امام صادق عليه السلام فرمود:
ثَلاثَةٌ لا يُعذَرُ المَرءُ فيها: مُشاوَرَةُ ناصِحٍ ، و مُداراةُ حاسِدٍ ، و التَّحَبُّبُ إلَى النّاسِ .
سه چيز است كه انسان درباره آنها معذور نيست: مشورت كردن با خيرخواه، و مدارا كردن با حسود، و دوستى ورزيدن با مردم. ( بحار الأنوار ، ج ۷۸، ص۲۳۲، ح۲۸)
