اصلاح جامعه

اصلاح جامعه

)إنَّ اللهَ لایُغَیِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتّي یُغَیِّروا ما بِاَنْفُسِهِمْ وَ إذا اَرادَ اللهُ بِقَوْمٍ سوءاً فَلا مَرَدَّ لَهُ وَ ما لَهُمْ مِنْ دونِهِ مِنْ والٍ([1]

خداوند سرنوشت هیچ ملتی را تغییر نمی‌دهد، مگر آن که خودشان تغییر روش دهند و هنگامی که خداوند برای ملّتی به دلیل اعمالشان بدی بخواهد، هیچ چیز مانع آن نخواهد شد و غیر از خدا حمایتگری برای آنان نخواهد بود.

پیامبر گرامی6:

مَنْ اَصْبَحَ وَ لایَهْتَمُّ بِاُمورِ الْمُسْلِمینَ فَلَیْسَ مِنْهُمْ وَ مَنْ سَمِعَ رَجُلاً یُنادی‌یا لَلْمُسلِمینَ فَلَمْ یُجِبْهُ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ؛[2]

هر کس صبح کند و به امور مسلمانان همّت نورزد، از آنان نیست و هر کس فریاد کمک‌خواهی کسی را بشنود و به کمکش نشتابد، مسلمان نیست.

صِنْفانِ مِنْ اُمَّتي اِذا صَلُحا صَلُحَتْ اُمَّتي وَ إذا فَسَدا، فَسَدَتْ اُمَّتي، قیلَ یا رَسولَ‌اللهِ وَ مَنْ هُما؟ قالَ: اَلْفُقَهاءُ وَالاُمَراءُ؛[3]

دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح می‌شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد می‌شوند. عرض شد ای رسول خدا آن دو گروه کدامند؟ فرمودند: عالمان و حاکمان.

لَیسَ مِنّا مَن غَشَّ مُسلِماً اَو ضَرَّهُ اَو ما کَرَهُ؛[4]

از ما نیست کسی که با مسلمانی تقلّب کند، یا به او ضرر رساند و یا با وی حیله نماید.

یا عَلیُّ وَ لِلصّالِحِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یٌصلِحُ ما بَینَهُ وَ بَینَ اللهِ تَعالی بِالعَمَل اِلصّالِحِ وَ یُصلِحُ دینَهُ بِالعِلمِ وَ یَرضی لِلنّاسِ ما یَرضی لِنَفسِهِ؛[5]

ای علی! انسان صالح سه نشانه دارد: با عمل صالح، میان خود و خداوند را اصلاح می‌کند، با علم، دینش را اصلاح می‌نماید و برای مردم، همانی را می‌پسندد که برای خود می‌پسندد.

امام علی7:

مِن کَمالِ السَّعادَةِ السَعیُ فی صَلاحِ الجُمهورِ؛[6]

کوشش در راه اصلاح توده مردم، از کمال خوشبختی است.

مَن لَم یُصلِح نَفسَهُ لَم یُصلِح غَیرَهُ؛[7]

هر کس خودش را اصلاح نکند، نمی‌تواند دیگران را اصلاح نماید.

إصلاحٌ ذاتِ البَینِ اَفضَلُ مِن عامَّةِ الصَّلاةِ والصَّیامِ؛[8]

اصلاح و سازش دادن میان مسلمانان از تمام نمازها و روزه‌های (مستحبی) بالاتر است.

امام جعفر صادق7:

ما عَمِلَ امرُوءٌ عَمَلاً بَعدَ اِقامَةِ الفَرائِضِ خَیراً مِن اِصلاحٍ بَینَ النّاسِ، یَقولُ خَیراً وَ یُنمی خَیراً؛[9]

هیچ عملی برای انسان بعد از ادای واجبات بهتر و والاتر از اصلاح و سازش دادن میان مردم نیست، همواره (سخنش نیکو و همواره کاربرد نیکو و پرباری به همراه خواهد داشت.)

[1] . سوره رعد، آیه11.

[2] . کافی، ج۲، ص164، ح5.

[3] . خصال، ص37.

[4] . نهج‌الفصاحه، ح2414.

[5] . میرات حدیث شیعه، ج2، ص35، ص122.

[6] . غررالحکم، ح9361.

[7] . غررالحکم، ح8990.

[8] . نهج‌البلاغه، نامه 47.

[9] . سفینه، ج2، ص40.