اندیشه بنان

ابتلاء مؤمن به بلا

)وَ لَنَبلُوَنَّکُم بِشَیءٍ مِنَ الخَوفِ وَالجُوعِ وَ نَقصٍ مِنَ الأموالِ وَالأنفُسِ والثَّمَراتِ وَ بَشَّرِ الصَّابِریِن([1]

شما را به شمّه‌ای از ترس و گرسنگی و کاهش اموال و کسان و فرآورده‌ها می‌آزماییم؛ و پایداران را بشارت ده.

امام باقر7:

إنَّ اللهَ تَبارَکَ وَ تَعالی إذا أحَبَّ عَبداً غَتَّهُ بالبَلاءِ غَتّاً وَ ثَجَّهُ بالبَلاءِ ثَجّاً فإذا دَعاهُ قالَ لَبَّیکَ عَبدی لَئِن عَجَّلتُ لَکَ ما سَألتَ إنّي علی ذلِکَ لَقادِرٌ وَ لَئِن ادَّخرتُ لَکَ فَما ادَّخرتُ لَکَ فَهُوَ خَیرٌ لَکَ؛[2]

خداوند تبارک و تعالی چون بنده‌ای را دوست دارد در بلا و مصیبتش غرقه سازد و باران گرفتاری بر سرش فرود آرد و آنگاه که این بنده خدا را بخواند فرماید: لبیک بنده‌ی من! بی‌شک اگر بخواهم خواسته‌ات را زود اجابت کنم می‌توانم اما اگر بخواهم آن را برایت اندوخته سازم این برای تو بهتر است.

إنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَیَتَعَاهَدُ المُومِنَ بالبَلاَءِ کَمَا یَتَعَاهَدُ الرَّجُلُ اَهلَهُ بالهَدِیَّةِ مِنَ الغَیبَةِ وَ یَحمِیهِ الدُّنیا کَما یَحمِي الطَّبیبُ المَریضَ؛[3]

خداوند عزیز و باجلال از بنده مؤمنش با رنج و بلا دلجویی می‌کند، همچنان که شخص با هدیه‌ای که از سفر آورده، از خانواده‌اش دلجویی می‌کند و خدا مؤمن را از دنیا پرهیز می‌دهد، همچنان که طبیب بیمار را (از بعضی خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها) پرهیز می‌دهد.

امام صادق7:

اَلمومِنُ لاَیَمضِي عَلَیهِ أربَعُونَ لَیلَةً اِلاّ عَرَضَ لَهُ أمرُ یَحزُنُهُ و یَذْکُرُ بِهِ؛[4]

چهل شب بر بنده مومن نگذرد مگر اینکه واقعه‌ای برایش رخ دهد و او را غمگین سازد و به واسطه آن، متذکر گردد.

إنَّ فی کِتابِ عَلیٍّ إنَّ أشَدَّ النَّاسِ بَلاَءً النَّبِیّونَ ثُمَّ الوَصیُّونَ ثُمَّ الأمثَلُ فَالأمثَلُ وَ إنَّما یُبتَلَي المؤمِنُ عَلَي قَدرِ أعمالِهِ الحَسَنَةِ فَمَن صَحَّ دِینُهُ وَ حَسُنَ عَمَلُهُ إشتَدَّ بَلاَؤُهُ وَ ذَلِکَ أنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَم یَجعَلِ الدُّنیا ثَواباً لِمُؤمِنٍ وَ لاَ عُقُوبَةً لِکافِرٍ وَ مَن سَخُفَ دینُهُ وَ ضَعُفَ عَمَلُهُ قَلَّ بَلاَؤُهُ وَ أنَّ البَلاَءَ أسرَعُ إلَي المُومِنَ التَّقِيِّ مِنَ المَطَرٍ إلَي قَرَارِ الأرضِ؛[5]

در کتاب علی7 آمده: شدیدترین بلاها در بین آفریدگان، نخست به پیامبران و سپس به اوصیاء می‌رسد و آنگاه به مثل و شبیه‌ترین مردم به آنها. مؤمن به مقدار نیکی‌هایش آزموده می‌شود. هر که دینش درست و کارش نیک باشد، بلایش شدیدتر است، چرا که خدای عز و جل دنیا را مایه پاداش مؤمن قرار نداده و نه وسیله عذاب کافر. اما آن که دینش نادرست و کارش سست باشد، بلایش اندک است. بلا به انسان مؤمن پرهیزکار زودتر می‌رسد تا باران به سطح زمین.

کُلَّما إزدَادَ العَبدُ إیماناً إزدَادَ ضِیقاً فِي مَعِیشَتِهِ؛[6]

هر اندازه که ایمان بنده افزون گردد، تنگ‌دستی‌اش بیشتر و زندگی‌اش سخت‌تر شود.

[1] . سوره بقره، آیه155.

[2] . اصول کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۲، ص255 (باب شدة ابلاء المؤمن حدیث 14).

[3] . اصول کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۲، ص255 ( باب شدة ابلاء المومن حدیث 17).

[4] . اصول کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۲، ص25۴ (باب شدة ابلاء المومن حدیث 1۱).

[5] . اصول کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۲، ص259 (باب شدة ابلاء المومن حدیث 29).

[6] . اصول کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۲، ص261 (باب فضل فقراء المسلمین حدیث ۴).