بحث مکن مگر بامنصف
امیر المومنین (ع):
لا تُقاوِلَنَّ اِلّا مُنصِفاً. (غرر الحکم ج6 ص292 )
گفتگو و بحث نکن مگربا منصف .
یعنی باکسی بحث کن که اهل انصاف باشد وبا کسی به مقاوله وگفتگو بنشین که انصاف داشته باشد وگر نه خسته می شوی ونتیجه نمی گیری و وقت وانرژی خود را مصرف می کنی وعمرت هم باطل می شود اماچیزی حاصل نمی گردد .
از اموری که بین انسانها رد وبدل می شود مکالمات ومذاکرات است . کلمات گاهی برای موعظه وگاه برای آموزش وتفهیم وگاه برای اثبات مدعایی است . وسخن برای اثبات مدعا را “بحث” گویند که در فارسی از آن تعبیر به “یک ودو” و “گفت وشنفت” می شود . وقتی برای اثبات مدعا با کسی به بحث می نشینی او هم برای اثبات مدعای خود در مقابل قد علم می کند وگفت وشنفت دارد.
گاه این بحث وگفت وشنفت بین طرفین تکرار می شود وگاه به طول می انجامد وممکن است سر از جدل ومحاجه در آورد واین از موارد انصاف است .
در این نوع موارد اگر طرفین انصاف نداشته باشند کار به مغالطه می کشد ونتیجه یی عاید نخواهد شد وهر کدام گویا چکش به سندان می کوبند .اما اگر اهل انصاف باشند وحرف هم را بفهمند وهرگاه حق برای هر کدامشان روشن شد به پذیرند بحث به نتیجه می رسد وگرنه به درازا می کشد وآخر نتیجه نمی دهد . از این رو حضرت فرمود : بحث نکن مگر بامنصف.
