جوان
)اِنَّهُم فِتیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِم وَزِدناهُم هُدیً([1]
آنان جوانانی بودند که به پروردگارشان ایمان آورده بودند و بر هدایتشان افزودیم.
پیامبر گرامی6:
إنَّ اللهَ یُحِبُّ الشّبابَّ الَّذی یُفنی شَبابَهُ فی طاعَةِ الله؛[2]
خداوند جوانی که جوانیاش را در اطاعت از او بگذراند دوست دارد.
اَلتَّوبَةُ حَسَنٌ وَلکِن فِی الشَّبابِ اَحسَنُ؛[3]
توبه زیباست، ولی در جوانی زیباتر.
مَن تَعَلَّمَ فی شَبابِهِ کانَ بِمَنزِلَةِ الوَشمِ فِي الحَجَرِ وَ مَن تَعَلَّمَ وَ هُوَ کَبیرٌ کانَ بِمَنزِلَةِ الکِتابِ عَلی وَجهِ الماء؛[4]
هر کس در جوانیاش بیاموزد، آموختهاش مانند نقش بر سنگ است و هر کس در بزرگسالی بیاموزد، مانند نوشتن بر روی آب است.
مَن اَحسَنَ عبادَةَ الله فی شَبیبَةِ، لَقَادَ الله الحِکمَةَ عندَ شَیبَتِهِ، قالَ الله تَعالی: «وَ لَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُ وَاستَوي آتَیناهُ حُکماً وَ عِلماً» ثُمَّ قالَ تعالی: «وَ کَذالکَ نَجزِي المُحسِنینَ»؛[5]
هر کس در جوانی، خوب بندگی خدا کند، خداوند در پیری به او حکمت میآموزد. خدای متعال میفرماید: «و چون به رشد و کمال خویش میرسید، به او حکمت و دانش عطا کردیم» و در ادامه آیه میفرماید: «و نیکوکاران را چنین پاداش میدهیم.»
یا مَعشَرَ الشَّبابِ عَلَیکُم بِالباهِ فَاِن لَم تَستَطیعوهُ فَعَلَیکُم بِالصّیامِ فَاِنَّهُ وَ جاوُهُ؛[6]
ای گروه جوانان ازدواج کنید، اگر نمیتوانید روزه بگیرید که روزه مهار شهوت است.
اَسِعوا لِلشَّبابِ فِي المَجلِسِ وَ اَفهِموهُمُ الحَدیثَ فَاِنَّهُمُ الخُلوفُ وَ اَهلُ الحَدیثِ؛[7]
برای جوانان در مجالس جای باز کنید، و امور نو و جدید را به آنان تفهیم کنید، چرا که این گروه جایگزین شما و درگیر مسائل جدید خواهند شد.
فَضلُ الشّبابِّ العابِدِ الَّذی تَعَبَّدَ فی صِباهُ عَلَي الشَّیخِ الَّذي تَعَبَّدَ بَعدَ ما کَبُرَ سِنُّهُ کَفَضلِ المُرسَلینَ عَلی سائِرِ النّاسِ؛[8]
برتری جوان عابدی که در کمی سنّش بندگی ورزد بر پیری که پس از سالمندی رو به زندگی آرد همچون برتری پیامبران بر دیگر مردم است.
إنَّ الله یُحِبَّ الشّبابَّ الَّذی یُفنی شَبابَهُ فی طاعَةِ الله؛[9]
خداوند جوانی که جوانیاش را در اطاعت از او بگذراند دوست دارد.
لَستُ اُحِبَّ اَن اَرَی الشَّبابَّ مِنکُم اِلاّ غادیاً فی حالَینِ: اِمّا عالِماً اَو مُتَعَلَّما، فَاِن لَم یَفعَل فَرَّط، فَاِن فَرَّطَ ضَیَّعَ، وَ اِن ضَیَّعَ اَثِمَ، وَ اِن اَثِمَ سَکَنَ النّارَ وَالَّذی بَعَثَ مُحَمَّدا بِالحَقِّ؛[10]
دوست ندارم جوانان شما را جز در دو حالت ببینم:دانشمند یا دانش اندوز. اگر جوانی چنین نکند، کوتاهی کرده و اگر کوتاهی کرد، تباه ساخته و اگر تباه ساخت، گناه کرده است و اگر گناه کند، سوگند به آن کس که محمّد6 را به حق برانگیخت، دوزخ نشین خواهد شد.
اِعلَمی اَنَّ الشّبابَ الحَسَنَ الخُلُقُ مِفتاحٌ لِلخَیرِ، مِغلاقٌ لِلشَّرِّّ وَ اِنَّ الشّابَّ الشَّحیحَ الخُلُقُ مِغلاقٌ لِلخَیرِ وَ مِفتاحٌ لِلشَّرِّ؛[11]
بدان که جوانِ خوشاخلاق، کلید خوبیها و قفل بدیهاست و جوانِ بداخلاق، قفل خوبیها و کلید بدیهاست.
[1] . سوره یوسف، آیه22.
[2] . نهجالفصاحه، ص800.
[3] . کنزالعمال، ح43542.
[4] . نوادر راوندی، ص۱۳۲، ح۱۶۹.
[5] . قصص، آیه ۱۴؛ اعلامالدین، ص296.
[6] . کافی، ج4، ص180، ح2.
[7] . الفردوس، ج۱، ص۹۸، ح۳۲۰.
[8] . جامع الصغیر، ج۲، ص۲۱۳، ح.
[9] . نهجالفصاحه، ص316، ح800.
[10] . امالی طوسی، ص303، ح604.
[11] . امالی طوسی، ص302، ح598.
