رحم
)مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ وَالَّذینَ مَعَهُ اَشِّداءُ عَلَی الکُفَّارِ رُحَماءُ بَینَهُم([1]
محمد6 پیامبر خدا است، و کسانیکه با اویند، بر کافران سختگیر (و) با همدیگر مهربانند.
پیامبر گرامی6:
مَنْ لایَرحَمْ لایُرحَمْ وَمَنْ لایَغفِر لایُغفَر لَهُ؛[2]
هر کس رحم نکند به او رحم نشود، هر کس نبخشد بخشیده نشود.
مَنْ رَحِمَ وَ لَو ذَبیحَةَ عُصفورٍ رَحِمَهُ الله یَومَ القیامَةِ؛[3]
هر کس حتی به لاشه گنجشکی رحم کند، خداوند در روز قیامت به او رحم خواهد کرد.
لایَدخُلُ الجَنَّةَ اِلاّ رَحیمٌ؛[4]
جز رحیم به بهشت نمیرود.
اِرحَموا عَزیراً ذَلَّ، وَ غَنیّا افتَقَرَ وَ عالِما ضاعَ فی زَمانِ الجُهّالِ؛[5]
به عزیزی که خوار گشته و ثروتمندی که فقیر شده و دانشمندی که در روزگار نادانان تباه گردیده است، رحم کنید.
وَ الَّذی نَفْسی بِیَدِهِ لایَدْخُلُ الْجَنَّةَ اِلاَّ رَحیمٌ قالوا: کُلُّنا رَحیمٌ. قالَ: لاحَتّی تَرحَمُوا الْعامَّة؛[6]
سوگند به آن کس که جانم در دست اوست، کسی جز اهل ترحم به بهشت نمیرود. عرض کردند: «همه ما دلْرحم و مهربانیم»، فرمودند: نه، مگر آنگاه که به عموم مردم رحم کنید.
اِنَّما یَرحَمُ اللهُ مِن عِبادِهِ الرُّحَماءَ؛[7]
خداوند از میان بندگانش فقط به رحماء و افراد مهربان رحم میکند.
امام علی7:
یا اَیُّهَا الاِنسانُ ما جَرَّأتَ عَلی ذَنبِکَ…؟ أمّا تَرَحمُ مِن نَفسِکَ ما تَرَحمُ مِن غَیرِکَ؛[8]
ای انسان چه چیز تو را در گناه کردن گستاخ کرده است…؟ چرا همچنان که به دیگران رحم میکنی به خودت رحم نمیکنی؟
اِرحَم مَن دُونَکَ یَرحَمکَ مَن فَوقَکَ وَقِس سَهوَهُ بِسَهوِکَ وَ مَعصَیَتَهُ لَکَ بَمَعصیتَکَ لِرَبَّکَ وَ فَقرَهُ اِلی رَحمَتِکَ بَفَقرِکَ اِلی رَحمَةِ رَبَّکَ؛[9]
به زیردست خود رحم کن تا بالادستت به تو رحم کند و خطای او را با خطای خودت و نافرمانیاش از تو را با نافرمانی خود از پروردگارت و احتیاج او به ترحم تو را به احتیاجت به رحمت و بخشایش خدایت بسنج.
امام صادق7:
اَلمُومِنُ… یَنصُرُ المَظلُومَ وَ یَرحَمُ المِسکینَ، نَفسُهُ مِنهُ فِی عَنَاءِ وَالنَّاسُ مِنهُ فِی رَاحَةٍ؛[10]
مؤمن… مظلوم را یاری میکند و به مسکین و درمانده رحم مینماید. جانش از او در رنج است و مردم از او در آسایش.
اِنَّ اللهَ لَیَرحَمُ العَبدَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ؛[11]
بدون تردید خداوند بر بنده خود به خاطر شدت محبّت به فرزندش رحم میکند.
[1] . سوره فتح، آیه 29.
[2] . نهجالفصاحه، ص745، ح2885.
[3] . نهجالفصاحه، 768، ح3013.
[4] . نهجالفصاحه، ص680، ح2529.
[5] . کافی (ط ـ الإسلامیه)، ج۸، ص150، ح131.
[6] . کنزالعمال، ح 5989.
[7] . الجعفریات، ص208.
[8] . الذریعة الی حافظ الشریعه (شرح اصول کافی جیلانی)، ج2، ص453 و 454.
[9] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص435، ح9974.
[10] . کافی (ط ـ اسلامیه)، ج2، ص231، ح4.
[11] . کافی (اسلامیه)، ج6، ص50، ح5.
