اندیشه بنان

سکوت

)فَلَنْ اُکَّلِمَ الْیَوْمَ اِنْسِیّاً([1]

و امروز مطلقا با انسانی سخن نخواهم گفت.

پیامبر گرامی 6:

عَلَیکَ بِطولِ الصَّمتِ فَإنَّهُ مَطرَدَةٌ لِلشَّیطانِ وَ عَونٌ لَکَ عَلَي أمرِ دینِکَ؛[2]

خود را ملزم به سکوت طولانی کن، چرا که این کار موجب طرد شیطان بوده و در کار دین، یاور توست.

السُّکوتُ عَلی الأحمَقِ أفضَلُ مِن جَوابهِ؛[3]

سکوت در برابر احمق بهتر از جواب دادن به اوست.

اَوصانی رَبّی بِسَبعٍ: اَوصانی بالاِخلاصِ فِی السِّرّ وَ العَلانیَّةِ وَ اَن اَعفُوَ عَمَّن ظَلَمَنی وَ اُعطیَ مَن حَرَمَنی وَ اَصِلَ مَن قَطَعَنی وَ اَن یَکونَ صَمتی فِکرا وَ نَظَری عِبراً؛[4]

پروردگارم هفت چیز را به من سفارش فرمود: اخلاص در نهان و آشکار، گذشت از کسی که به من ظلم نموده، بخشش به کسی که مرا محروم کرده، رابطه با کسی که با من قطع رابطه کرده، و سکوتم همراه با تفکّر و نگاهم برای عبرت باشد.

امام علی7:

إنَّ المُؤمِنَ… إذا سَکَتَ فَکَّرَ… وَالمُنافِقُ إذا سَکَتَ سَها؛[5]

سکوت مؤمن تفکر و سکوت منافق غفلت است.

امام صادق7:

عَلَیکَ بالصَّمتِ، تُعَدُّ حَلِیماً، جاهِلاً کُنتَ اَو عالِماً، فَإنَّ الصَّمتَ زَینٌ لَکَ عِندَ العُلَمَاءِ وَ سِترٌ لَکَ عِندَ الجُّهالِ؛[6]

عالم باشی یا جاهل، خاموشی را برگزین تا بردبار به شمار آیی. زیرا خاموشی نزد دانایان زینت و در پیش نادانان پوشش است.

کَمالُ الاَدَبِ وَالمُروءَةِ سَبعُ خِصالِ: اَلعَقلُ وَالحِلمُ، وَالصَّبرُ، وَالرِّفقُ، وَالصَّمتُ، وَ حُسنُ الخُلقِ وَالمُداراةُ؛[7]

کمال ادب و مروت در هفت چیز است: عقل، بردباری، صبر، ملایمت، سکوت، خوش‌اخلاقی و مدارا.

امام موسی کاظم7:

قِلَّةُ المَنطِق حُکمٌ عَظیمٌ، فَعَلَیکُمْ بالصَّمتِ فَإنَّهُ دَعَهٌ حَسَنَةٌ وَ قِلَّةُ وِزرٍ وَ خِفَّةٌ مِنَ الذُّنوبِ؛[8]

کم‌گویی، حکمت بزرگی است، بر شما باد به خموشی که آسایش نیکو و سبکباری و سبب تخفیف گناه است.

امام رضا7:

مِن عَلاَماتِ الفِقهِ الحِلمُ وَ العِلمُ وَ الصَمتُ إنَّ الصَّمتَ بَابٌ مِنْ أبوابِ الحِکْمَةِ إنَّ الصَّمتَ یَکسِبُ المَحَبَّةَ إنَّهُ دَلیلٌ عَلَي کُلِّ خَیرٍ؛[9]

از نشانه‌های فهم عمیق و درست، بردباری، دانش و سکوت است. سکوت دری از درهای حکمت است. سکوت محبت می‌آورد و راهنمای هر خیری است.

[1] . سوره مریم، آیه26.

[2] . بحارالانوار، ج۶۸، ص279.

[3] . غررالحکم، ح125.

[4] . کنزالفوائد، ص184.

[5] . تحف‌العقول، ص212.

[6] . مستدرک، ج9، ص17.

[7] . بحارالانوار، ج84، ص325، ح14.

[8] . بحارالانوار، ج۷۸، ص321.

[9] . اصول کافی، ج۲، ص113، باب الصمت و حفظ اللسان، حدیث ۱.