شایعه‌پراکنی

شایعه‌پراکنی

)لاتَقفُ ما لَیسَ لَکَ بِهِ عِلمٌ اِنَّ السَّمعَ وَ البَصَرَ وَ الفُؤادَ کُلُّ اُولئِکَ کانَ عَنهُ مَسئولاً([1]

به چیزی که علم و اطمینان نداری، اعتماد مکن و آن را بر زبان میاور، زیرا گوش و چشم و دل و اندیشه آدمی مسئوول خواهند بود.

پیامبر گرامی 6:

مَن سَمِعَ فاحِشَةً فَأفشاها کانَ کَمَن اَتاها وَ مَن سَمِعَ خَیراً فَأفشاهُ کانَ کَمَن عَمِلَهُ؛[2]

کسی که از عمل منکری باخبر شود و آن را افشا کند، چنان است که خود، آن را انجام داده است و کسی که از کار نیک و شایسته‌ای مطلع گردد و آن را افشا نماید بسان کسی است که آن را انجام داده است.

اِنّی لَعَرَفتُ قَوماً یَضرِبُونَ صَدُورَهُم ضَرباً یَسمَعُهُ اَهلُ النّارِ وَ هُمُ الهَمّازُونَ «اللّمازُونَ اَلَّذینَ یَلتَمِسوُنَ عَوراتِ المُسلِمینَ وَ یَهتَکُونَ سَتُورَهُم وَ یُشَیِّعُونَ فیهِم مِنَ الفَواحِشِ ما لَیسَ فیهِم»؛[3]

گروهی را می‌شناسم که در قیامت آنچنان به سینه آنان ضربه وارد می‌شود که اهل جهنم صدای سینه آنان را می‌شنوند و آنان کسانی‌اند که در پی اطلاع از عیوب و گناهان پنهانی دیگران بوده‌اند و به هتک حرمت و فاش کردن آنها می‌پردازند و چیزهائی را علیه آنها شایعه می‌کنند که آنان اهل آن نبودند.

مَن اَداعَ فاحِشَةً کانَ کَمُبتَدِئُها؛[4]

کسی که عمل ناروای انجام یافته را فاش می‌کند چنان است که خود آن را انجام داده است.

لایَستُرُ عَبدٌ مُؤمِنٌ عَورَةَ عَبدٍ مُؤمِنٍ اِلاّ سَتَرَهُ اللهُ عَورَتَهُ یَومَ القِیامَةِ؛[5]

هیچ مؤمنی زشتی‌های بنده مؤمن دیگر را نمی‌پوشاند مگر آنکه خدا در قیامت زشتی‌های او را می‌پوشاند.

امام علی7:

ذَوُوا العُیُوبِ یُحِبُّونَ اِشاعَةَ مَعایِبِ النّاسِ لِیَتَّسِعَ لَهُمُ العَذرُ فی مَعایِبِهِم؛[6]

آدم معیوب، دوست می‌دارد تا عیوب مردم در میان جامعه فاش شود تا عذری برای او فراهم آید.

فَوَجَبَت علَیهِمُ اللَّعنَةُ؛[7]

لعنت و نفرین بر ایشان (شایعه‌پراکنان) واجب است.

امام رضا7:

اَلصَّغائِرُ مَن الذُّنُوبِ طُرُقٌ اِلَی الکَبَائِرِ مَن لَم یَخَفِ اللهَ فی القَلِیلِ لَم یَخَفهُ فِی الکَثِیرِ؛[8]

گناهان کوچک، زمینه‌ی گناهان بزرگ است، هر که در گناه کوچک از خدا نترسد در گناه بزرگ هم از خدا نخواهد ترسید.

امام حسن عسکری7:

إیّاکَ وَ الإیّاکَ وَ الإذاعَةَ وَ طَلَبَ الرِّئاسَةِ، فَإنَّهُما یَدعُوانِ إلَی الهَلَکَةِ؛^[9]

مواظب باش از این‌که بخواهی شایعه و سخن پراکنی نمائی و یا این‌که بخواهی دنبال مقام و ریاست باشی و تشنه آن گردی، چون هر دوی آن‌ها انسان را هلاک خواهد نمود.

[1] . سوره اسراء، آیه 36.

[2] . وسائل الشیعه، ج12، ص296.

[3] . تفسیر کبیر امام فخر رازی، ج23، ص183، ذیل آیه 19 سوره نور.

[4] . تفسیر نورالثقلین، ج3، ذیل آیه 19 سوره نور.

[5] . تفسیر کبیر امام فخر رازی، ج23، ص183، ذیل آیه 19 سوره نور.

[6] . نهج‌البلاغه، خطبه 78.

[7] . تفسیر قمی، ج2، ص199.

[8] . عیون اخبار الرضا 7/ج2/ صفحه 180.

[9] . بحارالانوار: ج50، ص296، ضمن ح 70.