اندیشه بنان

صراط

)وَاللهُ یَهدی مَن یَشاءُ إلی صِراطٍ مُستَقیمٍ([1]

و خداوند است که هدایت می‌کند هر که را بخواهد به راه راست.

پیامبر گرامی 6:

«إهْدِنا الصِّراطَ المُستَقِیمَ»: «إهدِنا» أرشِدْنا «الصِّراطَ المُستَقیمَ» یَعني دِینَ الإسلام؛ لأنَّ کُلَّ دِینٍ غَیرَ الإسلامِ فَلَیسَ بمُستَقیمٍ الذي لیسَ فیهِ التَّوحیدُ «صِراطَ الَّذینَ أنْعَمْتَ علَیهم» یَعنِي بهِ النَبَیَینَ و المُؤمِنیینَ الذینَ أنعَمَ اللهُ علَیهِم بِالإسلام وَالنُّبوَّةِ «غَیرِ المَغْضوبِ علَیهِم» یقولُ: أرشِدْنا غَیرَ دِین هؤلاءِ الّذینَ غَضِبتَ عَلَیهِم وَ هُمُ الیَهودُ «وَلاَ الضّالِّینَ» و هُمُ النَّصاری؛[2]

درباره آیه «ما را به صراط مستقیم هدایت فرما». فرمود: «اهدنا» یعنی ما را رهنمون شو، «صراط مستقیم» یعنی دین اسلام؛ زیرا هیچ دینی جز اسلام راست و مستقیم نیست، چون توحید و یگانه‌پرستی در آن (دین) نیست، «صراط کسانی که نعمتشان دادی» یعنی، پیامبران و مؤمنان، که خداوند نعمت اسلام و نبوّت را ارزانیشان داشت، «نه غضب شدگان»، می‌فرماید: ما را به غیر دین آنان که بر ایشان خشم گرفته‌ای، یعنی یهود، راهنمایی فرما، «و نه گمراهان» یعنی نصارا.

أثبَتُکُمْ قَدَماً عَلَی الصِّراطِ أشَدُّکُمْ حُبّاً لِأهلِ بَیتي؛[3]

پایدارترین شما بر صراط، کسی است که محبتش به اهل بیت من بیشتر باشد.

یا عَليُّ، إذا کانَ یَومُ القِیامَةِ أقعُدُ أنا و أنتَ و جَبرَئیلُ عَلَی الصِّراطِ، فلا یُجوزُ علی الصِّراطِ إلاّ مَن کانَت مَعهُ بَراءةٌ بوَلایَتِکَ؛[4]

ای علی! چون روز قیامت شود، من و تو و جبرئیل بر صراط می‌نشینیم و هیچ کسی نخواهد گذشت، مگر این‌که جواز ولایت تو را با خود داشته باشد.

امام علی7:

أنا صِراطُ اللهِ المُستَقیمُ، و عُروَتُهُ الوُثقی الَّتی لاَ انفِصامَ لها؛[5]

منم صراط مستقیم خدا و محکم‌ترین دستگیره او که ناگسستنی است.

امام صادق 7:

فی معنی الصِّراطِ ـ : هُو الطَّریقُ إلی مَعرفَةِ اللهِ عَزَّ و جلَّ، و هُما صِراطانِ: صِراطٌ فی الدُّنیا و صِراطُ فی الآخِرَةِ، فأمّا الصِّراطُ الَّذی فی الدُّنیا فهُوَ الإمامُ المَفروضُ الطاعَتُهُ، مَن عَرَفَهُ فی الدُّنیا و إقتَدی بهُداه مَرَّ علی الصِّراطِ الذي هو جِسرُ جَهَنَّمَ فی الآخِرَةِ؛[6]

درباره معنای صراط ـ فرمود: آن، راه شناخت خداوند عزّ و جلّ است، و دو صراط وجود دارد: صراطی در دنیاست و صراطی در آخرت، صراط دنیا همان امام است که اطاعتش واجب است. هرکه در دنیا او را بشناسد و از راهنماییهایش پیروی کند از صراط آخرت که پلی است بر روی دوزخ، بگذرد.

الصِّراطُ المُستَقیمُ أمیرُ المؤمنینَ عَلِیٌّ عَلَیه‌السَّلام؛[7]

صراط مستقیم، امیرالمؤمنین علی‌ علیه‌السلام است.

إنَّ الناسَ أخَذُوا یَمینا و شِمالاً، و إنّا و شیعَتُنا هُدِینا الصِّراطَ المُستَقیمَ؛[8]

مردم به چپ و راست منحرف شدند، امّا ما و شیعیانمان به صراط مستقیم هدایت شدیم.

[1] . سوره بقره، آیه 213.

[2] . الدّر المنثور، 1/25.

[3] . فضائل الشیعه، 48/3.

[4] . بحارالانوار، 8/70/19.

[5] . بحارالأنوار، 8/70/19.

[6] . بحارالأنوار، 24/11/3.

[7] . معانی‌الأخبار، 32/2.

[8] . الکافی، 2/246/5.