عاق والدین و اولاد
)اَلذُّنُوبُ الَّتی تَظلِمُ الهَواءُ عُقُوقُ الوالِدَینِ([1]
از گناهانی که هوا را تیره و تار میکند عاق والدین شدن است.
پیامبر گرامی6:
اِیّاکُم وَ عُقُوقَ الوالِدَینِ، فَإنَّ ریحَ الجَنَّةِ تُوجَدُ مِن مَسیرَةِ ألفِ عامٍ وَ لایَجِدُها عاقٌّ وَ لاقاطِعُ رَحِمٍ؛[2]
از عاق والدین شدن بپرهیزید، زیرا با اینکه بوی بهشت از مسافت هزار سال به مشام میرسد، عاق والدین و کسی که قطع رحم کند آن بو را احساس نخواهد کرد. (یعنی بیش از هزار سال از بهشت فاصله دارد.)
یُقالُ لِلعاقِّ اِعمَل ما شِئتَ فَإنّی لا أغفِرُ لَکَ وَ یُقالُ لِلبارِّ اِعمَل ما شِئتَ فَإنّی سَأغفِرُ لَکَ؛[3]
به عاق والدین از (طرف خدا) گفته میشود: هر کاری میخواهی انجام بده دیگر تو را نمیبخشم و به نیکوکار (نسبت به پدر و مادر) هم گفته میشود: هر چه میخواهی انجام ده تو را میبخشم.
ثَلاثَةٌ مِنَ الذُّنوبِ تَعَجِّلُ عُقوبَتَها وَ لاتُؤخِّرُ إلَی الأخِرَةِ عُقُوقُ الوالِدَینِ، وَ البَغیِ عَلَی النّاسِ وَ کُفرُ الإحسانِ؛[4]
کیفر سه گناه به قیامت نمیماند (یعنی در هین دنیا مجازات میشود) 1ـ عاق پدر و مادر 2ـ ظلم و تجاوز به مردم 3ـ ناسپاسی در مقابل احسان و نیکی.
أربَعَةٌ لایَنظُرُ اللهُ إلَیهِم یَومَ القِیامَةِ، عاقٌّ وَ مَنّانٌ وَ مُکَذِّبٌ بِالقَدَرِ وَ مُدمِنُ خَمرٍ؛[5]
در قیامت خدا به چهار گروه نظر رحمت نخواهد کرد. 1ـ عاق والدین 2ـ منتگذار 3ـ منکر قضاء و قدر 4ـ شرابخوار.
یا عَلیُّ، لَعنَ اللهُ والدینِ حَمَلا وَلَدَ هُما عَلی عُقُوقِهِا، یا عَلیُّ، یَلزَمُ الوالِدَین، مِن عقوق وَلَدِهِما ما یَلزَمُ الوَلَدُ لَهُما مِن عُقُوقِهما؛[6]
ای علی! خدا لعنت کند پدر و مادری را که فرزندانشان را به عاق کردن خویش وادار نمایند، ای علی! همانگونه که فرزند عاق والدین میشود، والدین نیز متقابلاً (در صورت عدم رعایت وظایف خود) عاق فرزندان خود خواهند شد.
رَحِمَ اللهُ مَن أعانَ وَلَدَهُ عَلی بِرِّهِ: قال: قُلتُ: کَیفَ یُعینُهُ عَلی بِرَه؟ قال: یَقبَلُ مَیسورَهُ، وَ یَتَجاوَزُ عَن مَعسورِهِ وَ لاَیُرهِقهُ، وَ لایَخرَقُ بِهِ فَلَیسَ بَینَهُ وَ بَینَ أن یَصیرَ فِی حَدٍّ مِن حُدودِ الکُفرِ اِلاّ إن یَدخُلَ فی عُقوقِ او قطیعَةِ رحم، ثُمَّ قالَ رسولالله صَلیالله عَلیهِ وَ آله: الجنّة طَیِّبَةٌ طَیَّبَهَا اللهُ وَ طَیّبَ رِیحَهَا، یُوجَدُ ریحُها مِن مَسیَرةِ ألفَی عامٍ وَ لایَجِدُ ریح الجَنَّةِ عاقٌ وَ لاقاطِعٌ رَحُمٌ ولا مَرخِیّ الإزار خُیلاءَ؛[7]
خدا رحم کند کسی را که فرزند خود را در انجام کارهای نیک کمک کند. راوی عرض کرد: که چگونه فرزند خود را کمک کند؟ فرمود: کار آسانی از او به عمل آید قبول کند و کاری که بر او دشوار است و نمیتواند انجام دهد از او در گذرد و تکلیفهای دشوار به او نکند و سفاهت و تندی به او نکند. سپس پیغمبر6 فرمود: بهشت مکان پاکیزهای است که خدا آن را خلق کرده است و پاک قرار داده است.
امام صادق7:
لایَدخُلُ الجَنَّةَ العاقُّ لِوالِدَیهِ وَ المُدمِنُ بِالخَمرِ وَالمَنّانِ بِالفِعالِ لِلخَیرِ اِذا عَمِلَهُ؛[8]
عاق والدین و شرابخوار و انسان خیّر منت گذار وارد بهشت نمیشوند.
[1] . امام صادق7 ـ بحارالانوار، ج74، ص74.
[2] . بحارالانوار، ج74، ص62.
[3] . نهجالفصاحه، ح920.
[4] . بحارالانوار، ج74، ص74.
[5] . بحارالانوار، ج74، ص71.
[6] . وسائل الشیعه، جلد 15، ص123.
[7] . الکافی، ج6، ص50، ح6؛ حلیةالمتقین، ص92؛ اخلاق شبّر، ص117.
[8] . بحارالانوار، ج74، ص74.
