مامون عباسی کیست ؟
- ابوالعباس عبدالله مأمون فرزند هارون الرشید هفتمین خلیفه از خلفای عباسی بود .
- درسال ۱۷۰ق به دنیا آمد ودرسال۲۱۸ق از دنیا رفت.
- او پس از شکستدادن و کشتن برادرش محمد امین (ششمین خلیفه عباسی) در سال ۱۹۸ق به حکومت رسید
- او به توصیه وزیر ایرانی خود فضل بن سهل، مرو را پایتخت خلافت خود قرار داد.
- سالهای نخستین حکومت او به دلیل نزاع با امین و قیامهای علویان متزلزل بود از این رو برای تثبیت خلافتش امام رضا(ع) را از مدینه به مرو فراخواند و برای وانمود کردن دوستی با آل علی ابتدا پیشنهاد واگذاری خلافت را به امام داد و پس از آنکه امام این پیشنهاد را نپذیرفت، منصب ولایتعهدی را بر امام رضا(ع) تحمیل کرد.
- او پس از مهار قیامهای علویان و برای تسلط بیشتر بر قلمرو خلافتش از مرو راهی بغداد شد و در این مسیر، امام رضا(ع) را به دلیل اینکه محبوبیتش نزد مردم بالا رفته بود، به شهادت رساند.
- مأمون را به سبب اعلام برتری امام علی علیهالسلام پس از پیامبر(ص)، جایز دانستن ازدواج موقت، ولایتعهدی امام رضا(ع) و بازگرداندن دوباره فدک به علویان، متأثر از شیعیان دانستهاند.
- از سویی دیگر حمایت مأمون از معتزله به ویژه در مسئله مخلوق بودن قرآن و اقرار گرفتن از مسئولان عالیرتبه و قاضیان و عالمانِ دوره خود بر مخلوق بودن قرآن، موجب شده او را از معتزلیان بدانند.
- پدرش مأمون را به جعفر بن یحیی برمکی سپرد تا او را در دامان خود بپروراند. پس از او فضل بن سهل مربّی او بود که به ذوالریاستین شهرت داشت.
- محمد فرید وجدی نیز گفته: «بعد از خلفای راشدین کسی با کفایتتر از مأمون نیامد .ابن ندیم دربارهاش چنین گفته: «آگاهتر از همه خلفا نسبت به فقه و کلام بود.
- ولی در عین حال همه این تظاهرها و ریاکاریها برای نگه داشتن پایههای حکومت بود. مأمون وقتی کثرت شیعه را دید و دانست که حضرت رضا (علیهالسلام) مورد توجه و محبوب مردم است و مردم از پدر او (هارون) ناراضی هستند و نسبت به حکومتهای قبلی بنی عباس اظهار دشمنی میکنند، روش دوستی با علویان را برگزید و بدین طریق افکار عمومی را متوجّه خود ساخت، و از دَرِ نفاق و ریا اظهار تشیع نمود و از خلافت، حقانیت، و برتری علی (علیهالسلام) بر ابوبکر و عمر دفاع میکرد، وقتی مسأله ی واگذاری خلافت و سپس ولایتعهدی را مطرح نمود، در حقیقت او هدفی جز حفظ قدرت و تثبیت موقعیت خود نداشت
