ماه رجب و شعبان
)مَن اَحیا لَیلَةَ النِّصفِ مِن شَعبانَ لَم یَمُت قَلبُهُ یَومَ تَمُوتُ القُلوبُ([1]
هر کس شب نیمهشعبان را به عبادت به سر آورد، دلش نمیمیرد در روزی که دلها بمیرند.
پیامبر گرامی6:
شَعبانُ شَهری… فَمَن صَامَ شَهری کُنتُ لَهُ شَفیعاً یَومَ القِیامَةِ؛[2]
شعبان ماه من است. هر که ماه مرا روزه بدارد، روز قیامت شفیع او خواهم بود.
صَومُ شَعبانَ یَذهَبُ بِوَسواسِ الصَّدرِ وَ بَلابِلِ القَلبِ؛[3]
روزه ماه شعبان، وسواس دل و پریشانیهای جان را از بین میبرد.
اِنَّما سُمِّیَ شَعبانُ لِاَنَّهُ یَتَشَّعبُ فِیهِ أرزاقُ المُؤمِنینَ؛[4]
ماه شعبان، شعبان نامیده شد، زیرا روزیهای مؤمنان در این ماه قسمت میشود.
إنَّ فِی الجَنَّةِ قَصراً لایَدخُلُهُ إلاّ صُوّامُ رَجَبٍ؛[5]
در بهشت قصری است که جز روزهداران ماه رجب وارد آن نمیشوند.
امام علی7:
شَهرُ رَمضَانَ شَهرُ اللهِ، وَ شَعبانُ شَهرُ رَسُولُ اللهِ وَ رَجَبُ شَهری؛[6]
امام صادق7:
مَن صَامَ ثَلاثَةَ أیَّامٍ مِن آخِرِ شَعبانَ وَ وَصَلَهَا بِشَهرِ رَمَضَانَ کَتَبَ اللهُ لَهُ صَومَ شَهرَینِ مُتَتَابِعَین؛[7]
هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به روزه ماه رمضان وصل کند خداوند ثواب روزه دوه ماه پی در پی را برایش محسوب میکند.
امام رضا7خطاب به اباصلت فرمود: این دعا را در ایام پایانی ماه شعبان زیاد بخوان:
اللّهُمَّ اِن لَم تَکُن غَفَرتَ لَنَا فِیمَا مَضَی مِن شَعبَانَ فَاغفِر لَنَا فِیمَا بَقِی مِنهِ؛[8]
خداوندا! اگر در ایامی که از ماه شعبان گذشت، مرا نیامرزیدی، در باقیماندهی روزهای آن مرا بیامرز.
امام کاظم7:
رَجَبٌ شَهرٌ عَظِیمٌ یَضاعِفُ اللهُ فیهِ الحَسَناتِ ویَمحُو فیهِ السَّیّئاتِ؛[9]
ماه رجب، ماه بزرگی است که خداوند (پاداش) نیکیها را در آن دو چندان و گناهان را پاک میکند.
رَجُبٌ نَهرٌ فِی الجَّنَةِ، اَشَّدُ بَیاضاً مِنَ اللَّبنِ وأحلی مِنَ العَسَلِ، مَن صَامَ مِن رَحِبٍ سَقاهُ اللهُ مِن ذالِکُ النَّهرِ؛[10]
رجب، نهری است در بهشت که سفیدتر از شیر و شیرینتر از عسل است. هر کس یک روز از ماه رجب را روزه بگیرد، خداوند از آن نهر به او مینوشاند.
ماه رمضان
)شَهرُ رَمَضَانَ الَّذِی اُنزِلَ فِیهِ القُرآنُ([11]
ماه رمضان، همان ماهی که قرآن در آن نازل شده است.
پیامبر گرامی6:
شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ الله عَزَّ وَ جَلَّ وَ هُوَ شَهرٌ یُضاعِفُ اللهُ فیهِ الحَسَناتِ وَ یَمحو فیهِ السَّیِّئاتِ وَ هُوَ شَهرُ البَرَکَةِ؛[12]
ماه رمضان، ماه خداست و آن ماهی است که خداوند در آن حسنات را میافزاید و گناهان را پاک میکند و آن ماه برکت است.
إذا استَهَلَّ رَمَضانُ غُلِّقَت أبوابُ النارِ، و فُتِحَت أبوابُ الجِنانِ، و صُفِدَتِ الشَّیطانُ؛[13]
چون هلال ماه رمضان پدید آید، درهای دوزخ بسته گردد و درهای بهشت گشوده شود و شیاطین به زنجیر کشیده شوند.
هُوَ شَهرٌ أوَّلُهُ رَحمَةٌ وَ أوسَطُهُ مَغفِرَةٌ وَ آخِرُهُ الإجَابَةُ وَ العِتقُ مِنَ النَّارِ؛[14]
رمضان ماهی است که ابتدایش رحمت است و میانهاش مغفرت و پایانش اجابت و آزادی از آتش جهنم.
فَمَن لَم یُغفَر لَهُ فِی رَمَضانَ فَفِی أیِّ شَهرٍ یُغفَرُ لَهُ؛[15]
کسی که در رمضان آمرزیده نشود، در کدام ماه آمرزیده خواهد شد؟
أکثِرُوا فِیهِ مِن تِلاوَةِ القُرآن؛[16]
در ماه [رمضان] قرآن را بسیار تلاوت کنید.
امام محمدباقر7:
لِکُلِّ شَیءِ رَبیعٌ وَ رَبیعُ القرآنِ شَهرُ رَمضانَ؛[17]
هر چیز بهاری دارد و بهار قرآن ماه رمضان است.
امام صادق7:
التَقدیرُ فِی لَیلَةِ تِسعَةَ عَشَرَ وَالإبرامُ فِی لَیلَةِ اِحدی و عِشرینَ وَ الإمضاءُ فِی لَیلَةِ ثَلاثَ و عِشرینَ؛[18]
برآورد اعمال در شب نوزدهم انجام میگیرد و تصویب آن در شب بیست و یکم و تنفیذ آن در شب بیست و سوم.
امام موسی کاظم7:
فِطرُکَ أخاکَ الصّائِمَ أفضَلُ مِن صِیامِکَ؛[19]
افطاری دادن به برادر روزه دارت از روزهات بهتر است.
امام رضا7:
مَن قَرَأ فِی شَهرِ رَمَضانَ آیَةً مِن کِتَابِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ کَانَ کَمَن خَتَمَ القُرآنَ فِی غَیرِهِ مِنَ الشَّهُور؛[20]
هر کس در ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند مثل این است که در ماههای دیگر تمام قرآن را بخواند.
[1] . رسول خدا6 ـ میزان الحکمه، ح9148.
[2] . بحارالانوار (ط ـ بیروت) ج94، ص83، ح54 .
[3] . تحفالعقول، ص102 ـ خصال، ص612.
[4] . ثوابالاعمال، ص62.
[5] . بحارالأنوار، ج97، ص47؛ میزان الحکمه، ج2، ص228 ـ ح.
[6] . مصباح المتهجد، ص797.
[7] . من لایحضره الفقیه، ج2، ص94، ح1829 ـ امالی (صدوق)، ص670.
[8] . وسایلالشیعه، ج10، ص301، ح13471.
[9] . ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص53.
[10] . تهذیب الاحکام، ج4، ص306، ح924. ـ من لایحضره الفقیه،، ج2، الفقیه، ج2، ح 1821.
[11] . سوره بقره، آیه185.
[12] . بحارالانوار (ط ـ بیروت)، ج93، ص340 ـ فضایل الاشهر الثلاثه، ص95.
[13] . بحارالانوار (طـ بیروت) ج93، ص348، ج14.
[14] . کافی (طـ الاسلامیه) ج4، ص67 (شبیه این حدیث در بحارالانوار (ط ـ بیروت) ج93، ص342)..
[15] . امالی (صدوق) ص 53 ـ ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص72.
[16] . فضائل الأشهر الثلاثه، ص95.
[17] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج2، ص630، ح10.
[18] . وسایلالشیعه، ج10، ص354، ح13591.
[19] . کافی (ط ـ الاسلامیه) ج4، ص68، ح2 ـ تهذیب الاحکام (تحیق خراسان) ج4، ص201، ح580.
[20] . فضائل الاشهر الثلاثه، ص97، ح97، ح82 ـ بحارالانوار (ط ـ بیروت) ج93، ص341.
