مردانگی

مردانگی

)اَلَیسَ مِنکُم رَجُلٌ رَشید([1]

آیا بین شما مردی رشید پیدا نمی‌شود.

پیامبر گرامی6:

مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم یَظلِمهُم وَحَدَّثَهُم فَلَم یَکذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم یَخلِفهُم فَهُوَ مِمَّن کَمُلَت مُرُوئَتُهُ وَ‌ظَهَرَت عَدالَتُهُ وَ‌وَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَ حَرُمَت غیبَتُهُ؛^[2]

هر کس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نکند، دروغ نگوید و خلف وعده ننماید، جوانمردیش کامل، عدالتش آشکار، برادری با او واجب و غیبتش حرام است.

اَلمُرؤَةُ إصلاحُ المالِ؛[3]

مردانگی، اصلاح ثروت است.

امام علی7:

مِن تَمَامِ المُرُوَّةِ أن تَنسِیَ الحَقَّ لَکَ وَ‌تَذکُرَ الحَقَّ عَلَیکَ؛^[4]

از کمال مردانگی است که حقّی را که بر گردن دیگران داری، فراموش کنی و حقّی را که دیگران بر گردن تو دارند، به یاد داشته باشی.

اَلمُروءَةُ اِسمٌ جامِعٌ لِسائِر الفَضائِل وَالمَحاسِن؛[5]

مردانگی، نامی است که همه بزرگواری‌ها و خوبی‌ها را در برمی‌گیرد.

اَلمُروءَةُ اِجتِنابُ الرَّجُلِ ما یَشینُهُ وَاکتِسابُهُ ما یُزَیِّنُهُ؛[6]

مردانگی، دوری کردن انسان است از آنچه مایع ننگ اوست و به دست آوردن آنچه که باعث آراستگی اوست.

جِماعُ المُرؤَةِ أن لاتَعمَلَ فِی السِّرّ ما تَستَحیی مِنهُ فِی العَلانیَةِ؛[7]

اساس مردانگی، این است که در پنهان، کاری را نکنی که در آشکار از انجام آن شرم داشته باشی.

یُستَدَلُّ عَلَی مُرُوَّةِ الرَّجُل ببَثِّ المَعرُوفِ وَ بَذلِ الإحسَانِ وَ تَرکِ اِلامتِنَان؛[8]

نشانه مردانگی انسان، به همه نیکی کردن و احسان نمودن و منت نگذاشتن است.

بالصِّدق وَالوَفاءِ تَکمُلُ المُرؤَةُ لأهلِها؛[9]

با صداقت و وفاداری، مردانگی به کمال می‌رسد.

خَرَجَ أمِیرُ المُؤمِنینَ علیه‌السّلام عَلَی أصحَابِهِ وَ هُم یَتَذَاکَرُونَ المُرُؤةَ فَقَالَ أینَ أنتُم مِن کِتَابِ اللهِ قَالُوا یَا أمِیرَ المُؤمِنینَ فِی أَیِّ مَوضِع فَقَالَ فِی قَولِهِ عَزَّ وَ جَلَّ ـ إنَّ اللهَ یَأمُرُ بالعَدلِ وَالإحسانِ فَالعَدلُ الإنصَافُ وَالإحسَانُ التَّفَضُّل؛[10]

امام علی ـ‌ علیه‌السلام ـ بر یارانش عبور کردند که درباره مروّت و مردانگی صحبت می‌کردند. فرمودند: آیا خداوند در کتاب خود پاسخ شما را نداده است، گفتند ای امیرالمؤمنین در کجا؟ فرمودند آن‌جا که می‌فرماید: «همانا خداوند به عدل و احسان فرمان می‌دهد؟» عدل، انصاف است و احسان، نیکی و بخشش.

[1] . سوره هود، آیه78.

[2] . خصال، ص208، ص28.

[3] . تحف‌العقول 46.

[4] . تصنیف‌ غررالحکم و دررالکلم، ص259، ح5519.

[5] . تصنیف‌ غررالحکم و دررالکلم، ص258، ح5477.

[6] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص258، ح5491.

[7] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص259، ح5509.

[8] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص384، ح8735.

[9] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص219، ح4343.

[10] . معانی الاخبار، ص257، ح1.