اندیشه بنان

نام‌گذاری حضرت زهرا سلام‌الله علیها

)اِنَّما سُمِّیَت‌ اِبنَتی فاطِمَةُ لِاَنَّ اللهَ عَزَّ وَ عَجل فَطَمَها وَ فَطَمَ مَن اَحَبَّهَا مِنَّ النّارِ([1]

دخترم به این دلیل فاطمه نامیده شده است که خداوند عزّ و جلّ او و دوستدارانش را از آتش دوزخ به دور داشته است.

پیامبر گرامی6:

«یا فاطِمَةُ! أتَدرینَ لِمَ سُمیّتِ «فاطِمَة»؟ قالَ عَلِیٌ عَلَیهِ‌الَّسلامُ: لِمَ سُمّیَت؟ لِانَّها فُطِمَت هِیَ و شیعَتُها مِنَ النّارِ؛[2]

پیامبر صلی‌الله علیه و آله فرمود: ای فاطمه! آیا می‌دانی که چرا «فاطمه» نام گرفتی؟ امیرالمؤمنین علیه‌السلام عرضه می‌دارند: شما بفرمایید چرا فاطمه، «فاطمه» نامیده شده است. پیامبر صلی‌الله علیه و آله فرمودند: زیرا (فاطمه علیها‌السلام) و شیعیان فاطمه از آتش جهنم باز گرفته شده‌اند و به آتش نخواهند رفت.

امام باقر7:

إنّی فَطَمتُکِ بِالعِلمِ، وَ فَطَمتُک عن الطّمثِ. ثُمَّ قالَ أبوجعفرٍ عَلَیهِ‌السَّلام: وَاللهِ لَقَد فَطَمَها اللهُ تَبَارَکَ وَ تَعالی بِالعِلمِ وَ عَنِ الطَّمثِ بِالمیثاق؛[3]

خداوند فاطمه‌ی زهراء را از جهل و پلیدی جدا نموده است، لذا «فاطمه» نام گرفته است. ایشان سپس ادامه دادند: به خدا قسم، خداوند در عالم پیمان و عهد (یعنی عالم ذر) فاطمه سلام‌الله علیها را از جهل و پلیدی جدا کرده است.

امام صادق7:

أتَدرُونَ أیَّ شَیء تَفسیرُ «فاطمة»؟ قُلتُ: أخبِرنی یا سَیّدی! قالَ:

فُطِمَت مِنَ الشِّر ثُمَّ قال: لَو لا أنَّ أمیرَالمؤمِنین عَلَیهِ‌السَّلام تَزَوَّجها لَما کانَ لَها کُفوٌ إلی یَومِ القِیامَةِ عَلی وَجهِ الأرضِ آدَم فَمَن دونَهُ؛[4]

می‌دانید تفسیر فاطمه چیست؟ و فاطمه چه معنایی دارد؟ عرضه داشتم: مرا آگاه بنما چه معنایی دارد. فرمودند: «فاطمه» از شرّ و بدی جدا گردیده است. سپس فرمودند: اگر امیرالمؤمنین علیه‌السلام با (حضرت زهرا علیهاالسلام) ازدواج نمی‌کرد، هیچ کس همتای (زهرا علیهاالسلام) نبود، از زمان حضرت آدم تا روز قیامت کفو و همتایی برای (زهرا علیهاالسلام) یافت نمی‌شد.

«لِفاطِمَةِ تِسعَةُ أسماءٍ عِندَ الله عَزَّ وَ جَلَّ: فاطِمَةُ وَالصِّدیقَةُ وَالمُبارَکَةُ وَالطّاهِرَةُ وَالزَّکِّیةُ وَالراضِیَّةُ وَالمَرضِیَّةُ وَالمُحَدَّثَةُ وَالزَّهراءُ؛[5]

حضرت فاطمه‌ی (علیهاالسلام) در پیشگاه خداوند نه اسم مخصوص دارد: فاطمه، صدیقه، مبارکه، طاهره، زکیه، راضیه، مرضیه، محدثه و زهرا.

«إنا أنزَلناهُ فی لَیلَةُ القَدرِ، اَلَّلَیلَةُ، فاطِمَةُ وَالقَدرُ، اللهُ، فَمَن عَرِفَ فاطِمَةَ حَقَّ مَعرِفَتِها، فَقَد أدرک لَیلَة القدرِ وِ إنَّما سُمِیّتَ «فاطِمَةُ» لِأنَّ الخَلقَ فَطَمُوا عَن مَعرِفَتِها؛[6]

درباره آیه‌ی کریمه «إنّا أنزلناه فی لیلة القدر» فرمود: مراد از «لیلة» فاطمه است. مراد از «قدر» خداوند است، پس هر کس فاطمه‌ (علیها‌السلام) را آنگونه که باید، بشناسد، شب قدر را درک کرده است. به درستی‌که (مادرم) فاطمه نامیده شد، زیرا خلایق از معرفت او عاجزند.

[1] . رسول خدا6 ـ بحارالانوار، ج3، باب2، ح10.

[2] . فاطمة‌الزهراء من المهد إلی اللحد، ص70.

[3] . بحارالانوار، ج43، ص13، ر9 از علل الشرایع.

[4] . فاطمه الزهراء من المهد إلی اللحد، ص71 از مقتل الحسین خوارزمی، ص65 و مناقب ترمذی.

[5] .  بحارالانوار، ج43، ص10 ر1 از امالی صدوق و علل‌الشرایع.

[6] . بحارالانوار، ج43، ص65 ر58 از تفسر فرات بن ابراهیم.