نماز جعفر طیار(ع)
پرسش وپاسخ پیرامون نماز جعفر طیار (ع) بااستفاده از کتب حدیثی : ” وسائل الشیعه” و ” من لایحضره الفقیه ” وکتاب فقه استدلالی “جواهر الکلام “
-
پرسش : سند ومدرک نماز جعفر طیار چیست ؟
جواب:
مرحوم صاحب جواهر فرمودند:
برای استحباب نماز جعفر طیار(ع) هم ادعای اجماع شده وحتی برخی ادعای اتفاق علما ی اسلام (یعنی علمای شیعه وسنی) نموده ونیز ادعای شهرت خاص وعام(شیعه وسنی) گردیده وروایات زیادی در حد تظافر بل در حد تواتر وجود داردکه در منابع روایی از جمله وسائل الشیعه ومن لایحضره الفقیه آنها را ذکرنموده اند .
تازه ائمه (ع) هم این نماز را می خواندند وسئوالات مربوط به این نماز را جواب می دادند.
پس هم سخن معصومین وهم سیره معصومین سند ومدرک این نماز هست و هم در کنار آن تقریبا اجماع واتفاق وشهرت هم وجود دارد که با این همه باور به استحباب این نماز آسان می شود. (جواهر الکلام، ج12 ، ص 198 و وسائل الشیعه ج5 ،ص194 ومن لایحضره الفقیه ، ج 1 ، ص347)
-
پرسش : پاداش نماز جعفر طیار چیست؟
پاسخ :
طبق نقل از پیامبر (ص) پاداش نماز جعفر طیار از دنیا ومافیها بر تر است وموجب آمرزش گناهان هم هست . یعنی از این نماز جعفر تا نماز بعدی هر گناهی که حادث شود حتی در حد فرار از جنگ باشد آمرزیده می شود.
پیامبر (ص) خطاب به جعفر طیار فرمود:
اِنّی اُعطیکَ شَیئاً اِن اَنتَ صَنَعتَهُ فی کُلِّ یَومٍ کانَ خَیراً لَکَ مِنَ الدُّنیا وَما فیها وَاِن صَنَعتَهُ بَینَ یَومَینِ غَفَرَ اللهُ لَکَ مابَینَهُما اَوکُلَّ جُمعَهٍ اَو کُلَّ شَهرٍ اَو کُلَّ سَنَهٍ غَفَرَ لَکَ ما بَینَهُما .
چیزی به تو عطا می کنم که اگر آن را در هر روزی انجام دهی بر ای تو از دنیا وما فیها بهتر است واگر بین دو روزانجام دهی گناه بین آن دو روز شما آمرزیده شود ویا اگر از جمعه به جمعه ویا اگر ازماه به ماه ویا سال به سال انجام دهی گناه بین آنها آمرزیده می شود .
(وسائل الشیعه ، ج5 ، ص194)
امام باقر (ع) به پاداش ویژه یی اشاره نموده و فرمود:
فَذالِکَ خَمسَ وَ سَبعُونَ فی کُلِّ رَکعَهٍ ثَلاثَمِأهَ تَسبیحَهٍ یَکُونُ ثَلاثَمِأهَ مَرَّهٍ فِی الاَربَعِ رَکَعاتٍ اَلفَ وَ مِأتا تَسبیحَهٍ یُضاعِفُهَا اللهُ عَزَّ وَجَلَّ وَ یَکتُبُ لَکَ بِها اِثنَتَی عَشَرَهَ اَلفٍ حَسَنَهٍ اَلحَسَنَهُ مِنها مِثلَ جَبَلِ اُحُدٍ وَ اَعظَمَ .
پس این تسبیحات در هر رکعتی هفتاد وپنج تا است که همین تسبیحات در چهار رکعت می شود سیصد تسبیح وبا توجه به اینکه هر تسبیحات خود چهار تسبیح (یعنی تسبیح ، تحمید ، تهلیل وتکبیر)دارد پس جمع تسبیحات می شود 1200 تا که خداوند عزیز وجلیل عدد وپاداش آن را می افزاید وبرای آن دوازده هزار حسنه ثبت می کندکه عظمت هر حسنه به عظمت کوه احد وبزرگتر از احد خواهد بود. (وسائل الشیعه ، ج5 ، ص196)
مضاف برهمه اینها قضاء حاجت و اجابت مسئلت هم دارد .یعنی کسی این نماز را به قصد روا شدن حاجت ودرخواست خود انجام دهد حاجت روا خواهد شد.به دلیل دعای پایان نماز که می فرماید که با اتمام این دعا هرحاجتی که داری مطرح کن.
سُبْحانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّ وَالْوَقارَ، سُبْحانَ مَنْ تَعَطَّفَ بِالْمَجْدِ وَتَكَرَّمَ بِهِ، سُبْحانَ مَنْ لَايَنْبَغِى التَّسْبِيحُ إِلّا لَهُ، سُبْحانَ مَنْ أَحْصى كُلَّ شَىْءٍ عِلْمُهُ، سُبْحانَ ذِى الْمَنِّ وَالنِّعَمِ، سُبْحانَ ذِى الْقُدْرَةِ وَالْكَرَمِ، اللّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ بِمَعاقِدِ الْعِزِّ مِنْ عَرْشِكَ، وَمُنْتَهَى الرَّحْمَةِ مِنْ كِتابِكَ، وَاسْمِكَ الْأَعْظَمِ وَكَلِماتِكَ التَّامَّةِ الَّتِى تَمَّتْ صِدْقاً وَعَدْلاً، صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ، وَافْعَلْ بِى كَذا وَكَذا.
پاک و منزه است آنکه لباس توانمندی و بزرگمنشی در بر دارد، پاک و منزه است آنکه به بزرگی مهر ورزد و به آن گرامی باشد، پاک و منزه است آنکه پاکی جز برای او سزاوار نیست، پاک و منزه است آنکه دانشش هر چیز را برشمارد، پاک و منزه است آن سرچشمهی مهربانی و بخشش، پاک و منزه است آن دارای قدرت و بزرگواری؛ خدایا از تو خواستارم بهحق بندها و گرهگاههای شکوه عرشت و بهحق نهایت مهرت که در کتابت آوردی و نام بزرگت و کلمات بیعیب و نقصت که در راستی و عدالت دارای کمال است، بر محمّد و خاندانش درود فرست و با من چنین و چنان کن.و بجاى کلمه «کذا و کذا» حاجات خود را از خدا درخواست کند. (وسائل الشیعه ، ج5 ، ص199)
پس معلوم می شود که درخواست حاجت ذیل این نماز ورواشدن حاجت به یمن این نماز از آثار ونتایج آن است .
پس در حقیقت این نماز چهار کار برد دارد :
-
پاداشی به اندازه دنیا ومافیها
-
آمرزش گناهان هر چند گناه خیلی سنگین و زیاد باشد
-
دوازده هزار حسنه که هر کدام به عظمت کوه احد وبزرگتر
-
روا شدن حاجت واجابت درخواست هرچه که باشد . این امید هست که در سایه این نماز حاجات در خواست شده روا گردد .
-
پرسش : نماز جعفر که چهار رکعت است آیا با یک سلام است ویا دو سلام درقالب دو تا دورکعتی ؟
پاسخ :
دوسلام درقالب دو تا دو رکعتی است که هردو رکعت با سلام خودش تمام می شود . مثل هر نماز مستحبی دیگر که دورکعت با یک سلام هستند. (جواهر الکلام، ج12 ، ص200)
-
پرسش : آیا می شود بین دونماز فاصله انداخت ودنبال کاری رفت یا باید با تمام شدن دو رکعت اول دورکعت دوم را بلا فاصله شروع کرد؟
پاسخ :
بله باید بلافاصله شروع نمود ونباید دنبال کاری رفت مگر آنکه آن کا ر ضروری باشد واو ناچار باید آن را انجام دهد که در این صورت مانعی ندارد و باید پس از اتمام کار دورکعت دوم را شروع کند.(جواهر الکلام، ج12 ،ص201)
-
پرسش : ایا می توان نماز جعفر طیار را در حال ناچاری وتنگی وقت بدون تسبیحات خواند؟
پاسخ :
اگروقت ضیق است وکار مهمی در پیش دارد مانعی ندارد وپس رفع ضرورت وعذر باید تسبیحات را قضاکند .یعنی رو به قبله بنشیند وسیصد تسبیحات را بگوید. (جواهر الکلام، ج12 ،ص201)
-
پرسش : آیا می توان نماز جعفر طیار را در ماشین و وسیله نقلیه در حال حرکت خواند؟
پاسخ :
بله البته فقط در حال سفر نه در وطن. (جواهر الکلام، ج12 ،ص201)
-
پرسش: آیا این نماز سوره خاص دارد ؟
پاسخ :
برای این نماز سوره های متعدد نقل شده ولکن بهتر وطریق احتیاط این است که در رکعت اول سوره زلزال ودر رکعت دوم سوره عادیات ودر رکعت سوم سوره نصر ودر رکعت چهارم سوره توحید قرائت گردد وفتوای مشهور علمای شیعه این است. (جواهر الکلام، ج12 ،ص202)
-
آیا تسبیحات دهگانه در رکوع وسجود برای ذکر رکوع وسجود کافی است ویا باید ذکر رکوع وسجود هم گفته شود؟
پاسخ :
تسبیحات برای ذکرکافی است ولی بهتر وطریق احتیاط این است که اول ذکر رکوع وسجود گفته شود سپس تسبیحات دهگانه را بگوید. (جواهر الکلام، ج12 ،ص204)
-
پرسش : آیا نماز جعفر طیار قنوت هم دارد؟
پاسخ : بله ؛ که در رکعت دوم پس از تسبیحات وقبل از رکوع انجام می شود. (جواهر الکلام، ج12 ،ص205)
-
پرسش : وقت نماز جعفر طیار چه زمانی است ؟
پاسخ :
این نماز را در هر زمانی می شود خواند به ویژه در ایام مقدس مثل ماه مبارک وشب قدر اما بهترین زمان آن آغاز روز جمعه هست. (جواهر الکلام، ج12 ،ص206)
-
پرسش : آیا نماز جعفر طیار جای نافله ها را پرمی کند؟
پاسخ :
بله مانعی ندارد. یعنی می توان این نماز را جایگزین چها رکعت نافله های ظهر یا عصر یامغرب ویا حتی نماز شب قرار داد . (جواهر الکلام، ج12 ،ص206)
