وصیّت
)کُتِبَ عَلَیکُم إذا حَضَرَ اَحَدَکُمُ المَوتُ إن تَرَکَ خَیراً الوَصیَّةُ لِلوالِدَینِ وَالأَقرَبینَ بِالمَعروفِ حَقّاً([1]
بر شما مقرر شده است که چون یکی از شما را مرگ فرا رسد اگر مالی بر جای گذارده برای پدر و مادر و خویشاوندان به طور پسندیده وصیت کند.
پیامبر گرامی6:
الوصیةُ حَقٌّ عَلی کُلِّ مُسلِمٍ؛[2]
وصیت کردن، وظیفه هر مسلمانی است.
ما یَنبَغی لِإمرِیءٍ مُسلِمٍ أنَ یبَیِتَ لَیلَةً إلاَّ وَ وصیَّتُهُ تَحتَ رَإسِهِ؛[3]
بر هیچ مسلمانی سزاوار نیست که شبی را سپری کند، مگر اینکه وصیتش زیر سرش باشد.
مَن لَم یُحسِنِ الوَصِیَّةَ عِندَ مَوتِهِ کانَ نَقصاً فی عَقلِهِ وَ مُرُوَّتِهِ؛[4]
هر کس در هنگام فوت خود، وصیت نیکو نشمارد (اهمیت ندهد)، این کار نقصی در عقل و جوانمردی اوست.
اَلمَحروُمُ مَن حُرِمَ الوَصیَّةَ؛[5]
محروم (از رحمت خدا) کسی است که از وصیت کردن محروم شود.
امام علی7:
الحَیفُ فی الوَصِیَّةِ مِنَ الکَبائِرِ؛[6]
ستم و حقکشی در وصیت، از گناهان کبیره است.
ما اُبالی أضرَرتُ بِوُلِدی أو سَرَقتُهُم ذلِکَ المالَ؛[7]
از نظر من تفاوتی ندارد که در وصیت، فرزندانم را متضرر کنم یا آن مال را از آنان بدزدم.
یَابن آدم! کُن وَصِیَّ نَفسِکَ فی مالِکِ، وَ اعمَل فیهِ ما تُؤثِرُ أن یُعمَلَ فیهِ مَن بَعدِک؛[8]
ای پسر آدم! وصی خود در مال و دارایی خویش باش و با آن چنان کن که ترجیح میدهی پس از تو با آن چنان شود.
امام باقر7:
مَن لَم یُوصِ عِندَ مَوتِهِ لِذَوی قَرابَتِهِ مِمَّن لایَرِثُهُ فَقَد خَتَمَ عَمَلَهُ بِمَعصِیَةٍ؛[9]
هر کس در هنگام مرگ خود برای خویشاوندانش که از او ارث نمیبرند وصیت نکند، عمل خود را به معصیتی ختم کرده است.
امام صادق7:
مَن أوصی بِالثُّلثَ فَقَد أضَرَّ بِالوَرَثَةِ، وَ الوَصِیَّةُ بِالخُمسِ وَالرُّبعِ أفضَلُ مِنَ الوَصیَّةَ بالثُلثِ؛[10]
هر که به یک سوم (داراییاش) وصیت کند به وارثان ضرر زده است وصیت کردن به یک پنجم و یک چهارم، از وصیت به یک سوم افضل است.
[1] . سوره بقره، آیه180.
[2] . وسایل الشیعه، ج13، ص352.
[3] . بحارالأنوار، ج103، ص194.
[4] . فلاح السائل، ص66.
[5] . کنزالعمال، ح 46051 ـ منتخب میزان الحکمه، ص594.
[6] . من لایحضره الفقیه، ج4، ص184.
[7] . من لایحضره الفقیه، ج4، ص183.
[8] . نهجالبلاغه، حکمت 254.
[9] . تهذیب الأحکام، ج9، ص174.
[10] . الکافی، ج7، ص11.
