گذشت
)فاصْفَح الْصَّفَحَ الْجَمیلِ([1]
پس گذشت کن گذشتی زیبا.
پیامبر گرامی6:
إذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ نَادَي مُنَادٍ مَنْ کَانَ أجْرُهُ عَلَي اللهِ فَلْیَدْخُل الْجَنَّةَ فَیُقَالُ مَنْ ذَا الَّذِي أجْرُهُ عَلَي اللهِ فَیُقَالُ الْعَافُونَ عَنِ النَّاسِ؛[2]
هنگامی که بندگان در پیشگاه خدا میایستند، آواز دهندهای ندا دهد: آنکس که مزدش با خداست برخیزد و به بهشت رود. گفته میشود: چه کسی مزدش با خداست؟ میگوید: گذشت کنندگان از مردم.
مَن کَثُرَ عَفوُهُ مُدَّ فی عُمُرهِ؛[3]
هر کس پرگذشت باشد، عمرش طولانی شود.
مَنْ یَغفِر یَغفِرِ الله لَهُ وَ مَن یَعفُ یَعفُ الله عَنهُ؛[4]
هر کس از خطاها درگذرد، خدایش از او درگذرد و هر کس گذشت کند خدا نیز از او گذشت کند.
امام علی7:
اَلعَفوُ تاجُ المَکارم؛[5]
گذشت، اوج بزرگواریهاست.
شَیئانِ لایُوزَنُ ثَوابُهُما: اَلعَفُو وَالعَدلُ؛[6]
دو چیز است که (عظمت) ثواب آنها قائل ارزیابی نیست: یکی عفو و اغماض و دیگری عدل و انصاف.
شَرُّ النّاس مَن لایَعفو عَن الزَّلَّةِ وَلا یَستُرُ العَورَةَ؛[7]
بدترین مردم کسی است که خطای دیگران را نبخشد و عیب را نپوشاند.
اِذا اُسیءَ اِلَیکُم فَاعفُوا وَاصفَحُوا کَما تُحِبُّونَ اَن یُعفی عَنکُم؛[8]
اگر کسی به شما بدی کرد شما چشمپوشی کنید و گذشت داشته باشید همانطور که دوست دارید دیگران هم نسبت به شما گذشت داشته باشند.
امام حسین7:
إنَّ أعفَي النّاسِ مَن عَفا عِندَ قُدرَتِهِ؛[9]
با گذشتترین مردم، کسی است که در زمان قدرت داشتن، گذشت کند.
امام رضا7:
مَا التَقَت فِئَتانِ قَطٌ اِلاّ نَصَرَاللهُ اَعْظَمَها عَفْواً؛[10]
هر گاه دو گروه با هم محاربه کنند، خداوند گروهی را نصرت میدهد که عفو و گذشت آن بیشتر باشد.
فِی قَولِهِ تَعالی: (فَاصفَح الصَّفحَ الجَمیلَ).(سوره حجر/ آیه 85): عَفوٌ مِن غَیرِ عُقوبَةِ وَلا تَعنیفٍ وَ لا عَتبٍ؛[11]
درباره آیه «پس گذشت کن گذشتی زیبا…» فرمودند: مقصود، گذشت بدون مجازات و تندی و سرزنش است.
[1] . سوره حجر، آیه 85.
[2] . بحارالانوار (ط ـ بیروت)، ج۶۴، ص266.
[3] . اعلامالدین، ص315.
[4] . نهجالفصاحه، ص734، ح2809.
[5] . تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، ص245، ح5001.
[6] . فهرست غرر، ص252.
[7] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص245، ح5016.
[8] . تحفالعقول، ص147.
[9] . الدرة الباهرة، ص23.
[10] . امامی شیخ مفید (آستان قدس)، ص231.
[11] . اعلامالدین، ص307.
