تغذیه

تغذیه

)یا اَیُّها الَّذینَ آمنوا کُلُوا مِن طَیِبات ما رَزَقناکُم وَاشکُرُوا لِلّهِ([1]

ای کسانیکه ایمان آورده‌اید بخورید از غذاهای پاکی که ما روزی شما کرده‌ایم و خدا را شکر کنید.

پیامبر گرامی6:

یا عَلیُّ اِفْتَتِحْ طَعامَکَ بِالْمِلْحِ، فَاِنَّ فیهِ شِفاءً مِنْ سَبْعینَ داءً مِنهَا: الجُنونُ وَ الْجُذامُ وَ‌الْبَرَصُ وَ وَجَعُ الْحَلْقِ وَالأضراسِ وَ وَجَعُ الْبَطْنِ؛[2]

ای علی! غذای خود را با نمک آغاز کن، چرا که در نمک درمان هفتاد درد است؛ دیوانگی، خوره، پیسی، گلودرد، دندان درد و دل درد، از جمله این دردهاست.

نَزَلَ عَلَيَّ جبریلُ ـ علیه‌السّلام ـ فَأمَرني بِأکْلِ الْهَریسة لأشُدَّ ظَهْری وَ اُقَوِّيَ بِها عَلی عِبادَةِ رَبّي؛[3]

جبرئیل ـ علیه‌السلام ـ بر من نازل شد و امر نمود که هریسه (حلیم) بخورم تا قدرت و نیرویم برای عبادت پروردگار افزون گردد.

مَنْ قَلَّ طَعْمُهُ صَحَّ بَدَنُهُ وَ مَنْ کَثُرَ طَعْمُهُ سَقُمَ بَدَنُهُ وَ قَسا قَلْبَهَ؛[4]

هر کس کم بخورد، سالم می‌ماند و هر کس زیاد بخورد تنش بیمار می‌شود و قساوت قلب پیدا می‌کند.

مَن اَکَلَ وَ ذُو عَینَینِ یَنظُر اِلَیهِ وَ لَم یُواسِهِ اِبتَلی بِداءٍ لادَواءَ لَهُ؛[5]

هر کس غذا بخورد و دیگری به او نگاه کند و به او ندهد، به دردی بی‌درمان مبتلا می‌شود.

امام باقر7:

مَن أرادَ أن لایَضُرَّهُ طَعامٌ… وَلْیُجِدِّ المَضغَ؛[6]

هر که می‌خواهد غذا به او زیان نرساند… باید غذا را خوب بجود.

امام صادق7:

نِعْمَ الطَّعامُ الأرُزُ وَ إنّا لَنُداوی بِهِ مَرْضانا؛[7]

برنج غذای خوبی است؛ ما مریض‌های خود را با خوراندن برنج مداوا می‌کنیم.

اَلْجُبُنُ والْجَوْزُ اِذا اِجتَمَعاً فی کُلِّ واحدٍ مِنْهُما شِفاءً وَ إنِ افْتَرَقا کانَ فی کُلِّ واحِدٍ مِنْهُما داءٌ؛[8]

اگر پنیر و گردو با هم خورده شوند، در هر کدامشان شفائی است و اگر هر کدام جداگانه خورده شوند، در هر کدامشان درد و مرضی است.

مَنْ أصابَهُ ضَعْفٌ في قَلْبِهِ أوْ بَدَنِهِ فَلْیَأْکُلْ لَحْمَ الضَّأنِ بِاللَّبَنِ؛[9]

کسی که در قلب یا بدنش ضعفی عارض شده، گوشت گوسفند را به همراه شیر بخورد.

علی‌ ابن محمد ابن اشیم قال: شَکَوْتُ إلَی الامام الرّضا ـ علیه‌السّلام ـ قِلَّةَ اسْتِمْرائی الطَّعامَ فَقال ـ علیه‌السّلام ـ : کُلْ مُحَّ البیضِ؛[10]

علی ابن محمد ابن اشیم گفت: نزد امام رضا ـ علیه‌السّلام ـ از کمی گوارایی و لذّت نبردن از غذا شکایت نمودم. پس حضرت ـ علیه‌السّلام ـ فرمود: زرده تخم‌مرغ بخور.

 

تغذیه سبزیجات

)فَادْعُ لَنَا رَبَّکَ یُخْرِجْ لَنا مِمَّا تُنبِتُ الْأرْضُ مِنْ بَقلِها وَقِثّائِها وَفُومِها وَعَدَسِها وَبَصَلِها([11]

پس از خدای خود برای ما بخواه تا آنچه از زمین می‌رویاند، از سبزی و خیار و سیر و عدس و پیاز برای ما برویاند.

پیامبر گرامی6:

إذا دَخَلْتُمْ بِلاداً فَکُلُوا مِنْ بَصَلِها یَطْرُدْ عَنْکُمْ وَباها؛[12]

هر گاه وارد شهری شدید از پیاز آن جا بخورید؛ زیرا با خوردن پیاز آن شهر از امراض عمومی آنجا در امان هستید.

کُلِ الْخَسْ، فَإنَّهُ یُورِثُ النُّعاسَ وَ یَهْضِمُ الطَّعامَ؛[13]

کاهو بخورید؛ زیرا کاهو خواب‌آور است و غذا را زود هضم می‌کند.

کُلِ الْکَرَفْسَ فَإنَّها بَقْلَةُ الأنْبِیاءِ؛[14]

کرفس بخور، زیرا کرفس سبزی پیامبران است.

حضرت علی7:

عَلَیْکُمْ بِالْقَرْعِ فَإنَّهُ یَزیدُ فِي الدِّماغِ؛[15]

بر شما باد به خوردن کدو که قوای دماغی و فکری را زیاد می‌کند.

امام صادق7:

کُلِ الفَجْلَةَ فَإنَّ فیهِ ثَلاثَ خصالٍ: وَرَقَهُ یَطْرُدُ الرَّیاحَ وَ لُبُّهُ یُسَهِّلُ الْبَولَ وَ اُصُولَهُ تقْطَعُ الْبَلْغَمَ؛[16]

ترب بخور؛ زیرا سه خاصیت در آن است: برگ آن بادها را دفع و میوه‌اش ادرار را آسان و ریشه‌اش صفرا را برطرف می‌کند.

أکْلُ السَّلَقِ یُؤْمِنُ مِنَ الْجُذامِ؛[17]

خوردن چغندر، انسان را از ابتلای به جذام مصون می‌دارد.

عَلَیْکُمْ بِالشَّلْجَمِ فَکُلُوهُ وَ اَدیمُوا اَکْلَهُ (اَغذُوهُ) وَ اکْتُمُوهُ إلا عَنْ اَهْلِهِ فَما مِنْ اَحَدٍ وَ بِهِ عِرْقٌ مِنَ الْجُذامِ، فَاَذیبُوهُ بِاَکْلِهِ؛[18]

بر شما باد به خوردن شلغم و (از آن غذا درست کنید) و آن را به غیر دوستدار آن نشان ندهید. هر کسی در بدنش ریشه‌ای از مرض جذام را دارد، با خوردن آن ریشه و زمینه ابتلا به آن از بین رفته و ذوب می‌شود.

اَلْهَندباءُ شِفاءٌ مِنْ ألْفِ داءٍ، وَ ما مِنْ داءٍ فی جَوْفِ الانْسانِ إلا قَمَعَهُ الْهَندباءُ؛[19]

کاسنی شفای هزار درد است و هر مرضی که در درون انسان باشد آن را ریشه‌کن می‌کند.

اَلْجَزَرُ اَمانٌ مِنَ الْقُولَنْجِ وَالْبَواسیرِ وَ یُعینُ عَلَي الْجِماعِ؛[20]

خوردن هویج باعث مصونیت از بیماری‌های قولنج و بواسیر است و قوای جنسی را کمک می‌کند.

 

تغذیه میوه‌جات

)لَکُمْ فیها فَاکِهَةٌ کَثیرَةٌ مِنها تَاکُلُونَ([21]

در آنجا برای شما میوه‌های فراوان خواهد بود که از آنها می‌خورید.

پیامبر گرامی6:

کُلُوا التُّفاحَ عَلَي الرّیقِ فإنَّهُ نَصُوحُ المِعدَةِ؛[22]

سیب را در حال ناشتا بخورید، زیرا معده را پاکیزه می‌گرداند.

کُلُوا الرُّمانَ بِشَحْمِهِ فَإنَّهُ دَبّاغٌ لِلْمعْدَةِ؛[23]

انار را با پیه و پرده‌های نازک روی دانه‌ها بخورید، زیرا معده را ضدعفونی می‌کند.

کُلُوا التَّمْرَ عَلَي الرّیق فَإنَّهُ یَقْتُلُ الدُّودَ؛[24]

در حال ناشتا خرما بخورید، زیرا کرم و انگل‌های (روده و معده) را می‌کشد.

حضرت علی7:

اَکْلُ السَّفَرْ جَلِ قُوَّةٌ لِلْقَلْبِ الضَّعیفِ وَ یطیبُ الْمِعْدَةَ وَ یَزیدُ فی قوةِ الفُوْادِ وَ یُشجِعُ الْجَبانَ وَ یُحْسِنُ الْوَلَدَ؛[25]

خوردن گلابی قلب ضعیف را قوی، معده را پاکیزه، دهان را خوشبو، ترسو را شجاع و فرزندان را نیکو می‌گرداند.

امام صادق7:

عَلَیْکُمْ بِالإجاصِ الْعَتیقِ قَدْ بَقِیَ نَفْعُهُ وَ ذَهَبَ ضَرَرُهُ وَ کُلُوهُ مُقْشَراً فَإنَّهُ نافِعٌ لِکُلِّ مِرارٍ وَ حَرارَةٍ وَ وَهَجٍ مِنْها یَهیجُ؛[26]

بر شما باد به خوردن آلوی سیاه و خشک شده آن، زیرا سود آن، باقی و زیان آن فانی است، پوست کنده آن را بخورید چون برای هر نوع عارضه و گرمازدگی بدن، مفید و نیز هیجان‌آفرین است.

کُلُوا البِطّیخَ فِإنَّ فیهِ عَشرُ خِصالٍ مُجْتَمَعَةٍ وَ هُوَ شَحْمَةُ الأرْضِ لا داءَ فیهِ وَ لا غائِلَةَ وَ هُوَ طَعامٌ وَ شَرابُ وَ فاکِهَةٌ وَ رَیْحانٌ وَ هُوَ اِشْنانٌ وَ اُدَمٌ وَ یَزیدُ فِي الْباهِ وَ یُغَسِّلُ الْمَثانَةَ وَ یَدُرُّ الْبَوْلَ؛

خربزه بخورید که در آن ده فایده جمع است و آن قارچ (دنبل) زمین است که هیچ درد و ناراحتی نمی‌آورد، هم خوردنی و هم نوشیدنی است، هم میوه و هم سبزی است، و نیز پاک و اصلاح کننده است، قوه جنسی را زیاد و مثانه را شستشو می‌دهد و بر بول می‌افزاید.

إذا أکَلْتُم العِنَبَ فَکُلُوهُ حَبَّةً حَبَّةً فَإنَّهُ أهْنَأ وَ اَمْراً؛[27]

هنگامی که انگور می‌خورید آن را دانه دانه بخورید تا برای شما گوارا و خوشمزه باشد.

امام رضا7:

قالَ اَلتّینُ یَذهَبُ بِالْبَخرِ وَ یَشُدُّ الْعَظْمَ وَ یُنْبِتُ الشَّعْرَ وَ یَذْهَبُ بِالدّاءِ وَ لایَحْتاجُ مَعَهُ إلی دَواء؛[28]

انجیر بوی بد دهان را برده و استخوان‌ها را محکم و رویش موها را زیاد نموده، دردها را برطرف می‌کند و با وجود آن احتیاجی به دوا نیست.

[1] . سوره بقره، آیه172 .

[2] . وسائل‌الشیعه، ج24، ص406، ح12.

[3] . مکارم‌الاخلاق، ص168.

[4] . نهج‌الفصاحه، ص728، ح2779.

[5] . مجموعه ورام، ج1، ص47.

[6] . وسائل‌الشیعه، ج24، ص431.

[7] . وسائل‌الشیعه، ج17، ح14.

[8] . کافی، ج6، ص340؛ المحاسن، ج2، ص295.

[9] . مکارم الاخلاق، ص163.

[10] . مکارم‌الاخلاق، ص168.

[11] . سوره بقره، آیه 61.

[12] . وسائل‌الشیعه، ج17، ح1.

[13] . مکارم الاخلاق، ص190.

[14] . مکارم الاخلاق، ص187.

[15] . وسائل الشیعه، ج17، ح33.

[16] . مکارم الاخلاق، ص189.

[17] . مکارم الاخلاق، ص188.

[18] . وسائل الشیعه، ج۱۷، ح4.

[19] . مکارم الاخلاق، ص184.

[20] . مکارم الاخلاق، ص192.

[21] . سوره زخرف، آیه 73.

[22] . مکارم‌الاخلاق، ص179.

[23] . وسائل‌الشیعه، ج17، ح39.

[24] . مکارم‌الاخلاق، ص174.

[25] . وسائل الشیعه، ج۱۷، ح43.

[26] . مکارم‌الاخلاق، ص181.

[27] . وسائل الشیعه، ج16، ح2.

[28] . وسائل‌الشیعه، ج۱۷، ح1.