اصلاح بین مردم

اصلاح بین مردم

)إنْ اُرِیدُ إلاَّ الإصْلاحَ مَا اسْتَطَعْتُ([1]

من قصدی جز اصلاح (مردم) تا آنجا که بتوانم ندارم.

پیامبر گرامی6:

ألا اُخبِرُکُمْ بأفضَلَ مِن دَرَجَةِ الصِّیامِ وَالصَّلاةِ وَالصَّدَقَةِ؟ صَلاحُ ذاتِ البَین، فَإنَّ فَسادَ ذاتِ البَینِ هِیَ الحالِقَةُ؛[2]

آیا شما را به چیزی با فضیلت‌تر از نماز و روزه و صدقه (زکات) آگاه نکنم؟ آن چیز اصلاح میان مردم است، زیرا تیره شدن رابطه میان مردم ریشه‌کن کننده دین است.

إنَّ الله أحَبَّ الکَذِبَ فِي الصَّلاحِ وَ أبغَضَ الصِّدقَ فِي الفَسادِ؛[3]

براستی که خداوند دروغی را که باعث اصلاح باشد دوست می‌دارد و راستی را که موجب فساد گردد، دشمن می‌دارد.

اِتَّقوا اللهَ وَ أصلِحوا ذَاتَ بَینَکُم؛[4]

از خدا بترسید و میان خویش را اصلاح کنید.

امام علی7:

إن سَمَت هِمَّتُکَ لِإصلاَح النَّاسِ فَابدَأ بنَفسِکَ فَإنَّ تَعَاطِیَکَ صَلاَحُ غَیرِکَ وَ أنتَ فَاسِدً أکبَرُ العَیب؛[5]

اگر همّت والای اصلاح مردم را در سر داری، از خودت آغاز کن، زیرا پرداخت تو به اصلاح دیگران، در حالی که خود فاسد باشی بزرگ‌ترین عیب است.

امام صادق7:

صَدَقَةٌ یُحِبُّهَا الله: إصلاحٌ بَینِ النّاس إذا تَفاسَدوا، وَ تَقارُبٌ بَینَهُم إذا تَباعَدوا؛[6]

صدقه‌ای که خداوند آن را دوست دارد عبارت است از: اصلاح میان مردم هر گاه رابطه‌شان تیره شد و نزدیک کردن آنها به یکدیگر هر گاه از هم دور شدند.

لِلمُفَضَّل: إذا رَأیتَ بَینَ اثنَین مِنْ شیعَتِنا مُنازَعَةً فَافتَدِها مِنْ مالی؛[7]

به مفضل فرمودند: هر گاه میان دو نفر از شیعیان ما نزاعی دیدی از مال من غرامت بده (یعنی با پرداخت وجه مورد اختلاف، میان آنان را اصلاح کن).

اَلکَلامُ ثَلاثَةً: صِدقً وَکِذبً وَإصلاحً بَینَ النّاس قالَ: قیلَ لَهُ: جُعِلتُ فِداک مَا الأصلاحُ بَینَ النّاس؟ قالَ: تَسمَعُ مِنَ الرَّجُلِ کَلاماً یَبلُغُهُ فَتَخبُثُ نَفسُهُ، فَتَلقاهُ فَتَقولُ: سَمِعتُ مِن فُلانِ قالَ فیکَ مِنَ الخَیر کَذا وَ کَذا، خِلافَ ما سَمِعتَ مِنهُ؛[8]

سخن سه گونه است: راست و دروغ و اصلاح میان مردم به آن حضرت عرض شد: قربانت اصلاح میان مردم چیست؟ فرمودند: از کسی سخنی درباره دیگری می‌شنوی که اگر سخن به گوش او برسد، ناراحت می‌شود. پس تو آن دیگری را می‌بینی و برخلاف آنچه شنیده‌ای، به او می‌گویی: از فلانی شنیدم که در خوبی تو چنین و چنان می‌گفت.

امام کاظم7:

طوبی لِلمُصلِحینَ بَینَ النّاس، واولئِکَ هُمُ المُقَرَّبونَ یَومَ القیامَةِ؛[9]

خوشا به سعادت اصلاح کنندگان بین مردم که آنان همان مقرّبان روز قیامت‌اند.

[1] . سوره هود، آیه88 .

[2] . نهج‌الفصاحه، ص240، ح458.

[3] . وسائل الشیعه، ج12، ص252، ح16229.

[4] . نهج‌الفصاحه، ص164، ح49.

[5] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص237، ح4765.

[6] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج2، ص209، ح1.

[7] . توحید مفضل، ص4، کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۴، ص209، ح3.

[8] . کافی (ط ـ الاسلامیه) ج2، ص341، ح16.

[9] . تحف‌العقول، ص393.