حق فرزند

حق فرزند

)اِنَّ لِلوَلَدِ عَلَی الوالِدِ حَقاً(

فرزندان بر والدین حقوقی دارند که والدین باید رعایت کنند.[1]

پیامبر گرامی6:

حَقَّ الوَلَد عَلَی الوالِد أن یُعَلَّمَهُ الکِتابَةَ وَالسَّباحَةَ وَالرّمایَة وَ أن لایرزَقَه إلاّ طیّبا وَ أن یَزوّجه إذا بَلَغ؛[2]

حق پسر بر پدر آنست که نوشتن و شنا کردن و تیر انداختن به او بیاموزد و جز روزی پاکیزه (حلال) برایش مهیا نکند و همین که بالغ شد به او زن بدهد.

أکرَموا أولادَکُم وَ أحسَنوا آدابَهُم یُغفَر لَکُم؛[3]

فرزندان خود را گرامی بدارید و خوب تربیتشان کنید تا گناهان شما آمرزیده شود.

قالَ رَجُلٌ: یا رَسُولَ‌الله! ما حَقُّ ابنی هذا؟ قالَ: تُحسِنُ اِسمَهُ وَ اَدَبَهُ وَ تَضَعُهُ مُوضِعا حَسَنا؛[4]

مردی به رسول خدا6 عرض کرد: حق این فرزند بر من چیست؟ پیامبر فرمودند: اسم خوب برایش انتخاب کنی، به خوبی او را تربیت نمایی و به کاری مناسب و پسندیده بگماری.

حَقُّ الوَلَدِ عَلی والِدِهِ… أن لایَرزُقَهُ إلاّ طَیّبا؛[5]

حق فرزند بر پدرش این است که… جز از راه حلال، روزی او را تأمین نکند.

حَقُّ الوَلَدِ عَلی والِدِهِ… أن یَستَفرِهَ اَمَّهُ؛[6]

حق فرزند بر پدر این است که مادر او را گرامی بدارد.

امام سجاد7:

وَ أمّا حَقُّ وَلَدِکَ فَتَعلَمَ اَنَّهُ مِنکَ وَ مُضافٌ اِلَیکَ فی عاجِلِ الدُّنیا بَخَیرِه وَ شَرِّهِ وَ اَنَّکَ مَسئوُلٌ عَمّا: وَلّیتَهُ مِن حُسنِ الاَدَبِ وَالدَّلالَهِ عَلی رَبِّهِ وَ المَعونَةِ لَهُ عَلی طاعَتِهِ فیکَ وَ فی نَفسِهِ فَمُثابٌ عَلی ذلِکَ وَ مُعاقَبٌ فَاَعمَل فی اَمرِهِ عَمَلَ المُتَزَیِّنِ بِحُسنِ اَثَرِهِ عَلَیهِ فی عاجِلِ الدُّنیا، المُعذِرِ اِلی رَبِّهِ فیما بَینَکَ وَ بَینَهُ، بِحُسنِ القیامِ عَلَیهِ وَ الاَخذِ لَهُ مَنهُ وَ لاقُوَّةَ اِلاّ بِالله؛[7]

حقّ فرزند تو آن است که بدانی او از توست و در این جهان در نیک و بدِ خویش وابسته به توست و با تو نسبت به پرورش دادن خوب و راهنمایی کردن او به راه پروردگارش و یاری رساندن به او در اطاعت خداوند هم درباره خودت و هم حق او مسئول هستی و براساس این مسئولیت پاداش می‌گیری و کیفر می‌بینی، پس در کار فرزندت همچون کسی عمل کن که کارش را در این دنیا به حسن اثر خویش آراسته می‌کند و توبه سبب حسن رابطه میان خودت و او سرپرستی خوبی که از او کرده‌ای و نتیجه الهی که از او گرفته‌ای، نزد پروردگار خویش معذور باشی و هیچ نیرو و توانی جز به خداوند نیست.

امام صادق7:

تَحِبُ للوَلَدِ علی والِدِهِ ثَلاثُ خِصالِ: اختِیارُهُ لِوالِدَتِهِ، وتَحسینُ اسمِهِ، والمُبالَغَةُ فی تأدیبهِ؛[8]

فرزند سه حقّ بر گردن پدرش دارد: انتخاب مادری خوب برای او، نامگذاری خوب او کوشش در تربیت او.

[1] . نهج‌البلاغه، حکمت 339.

[2] . نهج‌الفصاحه، ص447، ح1394.

[3] . مکارم‌الاخلاق، ص222.

[4] . بحارالانوار، ج44، ص279.

[5] . کنز‌العمال، ج16، ص443، ح45340.

[6] . کافی (ط ـ الاسلامیه) ج6، ص 49، ح6.

[7] . تحف‌العقول، ص263.

[8] . بحارالانوار: 78/236/67؛ منتخب میزان الحکمه: 614.