غیبت

غیبت

)وَ لاَتَجَسَّسُوا وَلاَیَغْتَب بَعْضُکُمْ بَعْضاً([1]

و جاسوسی نکنید و بعضی از شما غیبت بعضی دیگر را نکند.

پیامبر گرامی6:

إنَّي لَأعرِفُ أقواماً تَدخُل النارُ فِی أفواهِهِم و تَخرُجُ من أدبارِهِم یُسمَعُ لَها فی بُطُونِهم دَوِيٌّ کالسَّیل، فَقیل: مَنْ هُم یا رَسوُل‌َاللهِ؟ قال: الَّذینَ یَغتابونَ النَّاسَ؛^[2]

گروه‌هایی را می‌شناسم که آتش از دهانشان داخل و از مقعدشان خارج می‌گردد و صدای آتش مانند سیل خروشان در درون آن‌ها شنیده می‌شود. پرسیدند: ای رسول خدا! آن‌ها چه کسانی هستند؟ فرمود: کسانی که غیبت مردم را می‌کنند.

الغَیبَةُ أسرعُ فی دینِ الرَّجُلِ المُسلمِ مِنَ الآکلةِ فی جَوفِه؛[3]

غیبت کردن، دین مرد مسلمان را زودتر از بین می‌برد تا بیماری خوره در درون او.

مَنِ اغتاب مُسلِماً او مُسلِمةً لم یَقبَلِ اللهُ صَلاتَهُ وَلاَصِیامَهُ أربعینَ یَوماً وَ لَیلةً إلاّ أنْ یَغفِرَ لَهُ صاحِبُه؛[4]

هر کس از مرد یا زن مسلمانی غیبت کند، خداوند تا چهل شبانه روز نماز و روزه‌اش را قبول نمی‌کند، مگر این‌که شخص غیبت شده او را ببخشد.

أوحَی اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ إلی موسَی بنِ عَمرانَ أنَّ المُغتابَ إذا تابَ فَهُوَ آخِرُ مَنْ یَدخُلُ وَ إنْ لَمْ یَتُبْ فَهُوَ أوّلُ مَن یَدخُلُ النّارَ؛[5]

خدای عز و جل به موسی بن عمران وحی نمود که شخص غیبت کننده اگر توبه کند، آخرین کسی است که داخل بهشت می‌شود و اگر توبه نکند اولین کسی است که وارد جهنم می‌گردد.

رَأیتُ لیلةَ الإسراءِ رِجالاً تُقرَضُ شِفاهُهُم، بمقاریضَ مِن نارٍ. قیل: مَن هُمْ؟ قالَ: ألَّذینَ یَغتابُونَ الناسَ؛[6]

در شب معراج، مردانی را دیدم که لب‌هایشان را با قیچی‌هایی از آتش می‌چیدند. پرسیدند: آن‌ها چه کسانی بودند؟ فرمود: کسانی که غیبت مردم می‌کنند.

یُؤتي بِأحَدٍ یَومَ القیامَةِ یُوقَفُ بَینَ یَدَيِ الله وَ یُدفَعُ إلَیهِ کِتابُهُ فَلا یَری حَسَناتِهِ فَیَقُولُ: اِلهی لَیسَ هذا کِتابِي فَإنّيِ لاأری فیهَا طاعَتي! فَیُقالُ لَهُ: إنَّ رَبَّکَ لایَضِلُّ وَ لایَنسی ذَهَبَ عَمَلُکَ باغتیِابِ النّاس ثُمَّ یُؤتيٰ بِآخَرَ وَ یُدفَعُ إلَيهِ کِتابُهُ فَیَری فیهِ طاعاتٍ کَثیرَةً فَیَقولُ: إلهيِ ما هذا کِتابِي فَإنّي ما عَمِلْتُ هذِهِ الطّاعاتِ فَیُقالُ: لِأنَّ فُلاناً إغتابَکَ فَدُفِعَتْ حَسَناتُهُ إلَیکَ؛[7]

روز قیامت فردی را می‌آورند و او را در پیشگاه خداوند نگه می‌دارند و کارنامه‌اش را به او می‌دهند، اما حسنات خود را در آن نمی‌بیند. عرض می‌کند: الهی! این کارنامه من نیست! زیرا من در آن طاعات خود را نمی‌بینم! به او گفته می‌شود: پروردگار تو نه خطا می‌کند و نه فراموش. عمل تو به سبب غیبت کردن از مردم بر باد رفت. سپس مرد دیگری را می‌آورند و کارنامه‌اش را به او می‌دهند. در آن طاعت بسیاری را مشاهده می‌کند. عرض می‌کند: الهی! این کارنامه من نیست! زیرا من این طاعات را بجا نیاورده‌ام! گفته می‌شود: فلانی از تو غیبت کرد، حسنات او به تو داده شد.

مَنْ رَدَّ عَنْ أخیهِ غیبةً سَمِعَها فی مَجلِسٍ رَدَّ اللهُ عَنهُ ألْفَ بابٍ مِنْ الشَّرِ فِی الدُّنیا والآخِرةِ فإن لم یَرُدُّ عَنهُ وَ أعجَبَهُ کان عَلَیهِ کوِزرِ مَنِ اغتابَ؛[8]

هر کس در مجلسی غیبتی راجع به برادر مسلمان خود بشنود و آن را از او دفع کند، خداوند هزار باب شرّ و بدی را در دنیا و آخرت از او دور سازد و اگر غیبت را از او دفع نکند و خوشحال هم بشود، گناهش همچون گناه غیبت کننده است.

ترکُ الغَیبَةِ أحَبُّ إلَي الله عَزّ وَ جَلّ مِن عَشرةِ آلافِ رَکَعةٍ تَطَوُّعاً؛[9]

ترک کردن غیبت، در نزد خدای عزّ‌و جلّ از ده هزار رکعت نماز مستحبی محبوب‌تر است.

امام علی7:

أبغضُ الخَلائِقِ إلی اللهِ المُغتابُ؛[10]

منفورترین مردم نزد خدا، غیبت کننده است.

امام حسین7:

لِرَجلٍ اغتابَ عنده رَجلاً: یا هذا کُفَّ عَنِ الغَیبَةِ فَإنَّها إدامُ کِلابِ النّار؛[11]

به مردی که در حضور ایشان از مردی غیبت می‌کرد، فرمود: ای مرد! دست از غیبت بردار، زیرا غیبت، خورشت سگ‌های جهنم است.

امام صادق7:

ألغَیبةُ حرامٌ علی کلِّ مُسلمٍ و إنَّها لَتأکُلُ الحَسَناتِ کَما تَأکُلُ النّارُ الحَطَبَ؛[12]

غیبت کردن بر هر مسلمانی حرام است، همانا غیبت، خوبی‌ها و کارهای نیک را می‌خورد و از بین می‌برد همان‌گونه که آتش هیزم را می‌خورد.

[1] . سوره حجرات، آیه 12.

[2] . جامع‌الاحادیث الشیعه، ج۱۶، ص330.

[3] . بحارالانوار، ج۷۵، ص230.

[4] . بحارالانوار، ج۷۵، ص259.

[5] . بحارالانوار، ج۱، ص222.

[6] . مستدرک‌الوسائل، ج۹، ص126.

[7] . جامع‌الاخبار (شعیری)، ص147.

[8] . وسائل‌الشیعه، ج۸، ص607.

[9] . بحارالانوار، ج۷۵، ص261.

[10] . غررالحکم، ص104.

[11] . بحارالانوار، ج۷۸، ص117.

[12] . محجة البیضاء، ج55، ص255.