دانش
)عَلَّمَ الاِنْسَانَ مَا لَمْ یَعْلَمْ([1]
به انسان آموخت آنچه را که نمیدانست.
پیامبر گرامی6:
العِلمُ أکثرُ مِنْ أن یُحصی فَخُذ مِنْ کُلِّ شیءٍ اَحْسَنَهُ؛[2]
دانش بیشتر از آن است که به شمارش در آید، پس از هر چیزی نیکوترین آن را برگیر.
قَیِّدُوا العِلمَ بِالکِتابِ؛[3]
دانش را با نگارش در بند کشید.
لَو کانَ العِلمُ مَنوطاً بالثُّریَّا لَتَناوَلَهُ رِجالٌ مِنْ فارس؛[4]
اگر دانش منوط به [رفتن به] ستاره ثریا باشد، مردمانی از ایران به آن دست مییابند.
طالِبُ العِلمِ طالِبُ الرَّحمَةِ، طالِبُ العِلم رُکنُ الإسلام، و یُعطی أجرَهُ النَّبِیّینَ؛[5]
جویای دانش، جویای رحمت است، جوینده دانش رکن اسلام است و پاداشش با پیامبران داده میشود.
طَلَبُ العِلمِ فَریضَةٌ عَلی کُلِّ مُسلِمٍ، اَلا اِنَّ اللهَ یُحِبُّ بُغاةَ العِلمِ؛[6]
طلب علم بر هر مسلمانی واجب است، همانا! خدا جویندگان علم را دوست دارد.
امام علی7:
قَولَ «لا اَعلَمُ» نِصفُ العِلمِ؛[7]
«نمیدانم» گفتن نیمی از دانش است.
لایُدرَکُ العِلمُ بِراحَةِ الجِسمُ؛[8]
دانش با تن آسودگی فراچنگ نمیآید.
إنَّ العِلمَ حَیاةُ القُلوبِ وَ نورُ البصائِرِ مِنَ العَمی وَ قُوَّةُ الأبدانِ مِنَ الضَّعفِ؛[9]
به راستی که دانش، مایه حیات دلها، روشن کننده دیدگان کور و نیروبخش بدنهای ناتوان است.
اَلا اِنَّ فیهِ عِلمَ ما یَأتی وَ الحَدیثَ عَنِ المَاضی وَ دَواءَ دائِکُم وَ نَظمَ ما بَینَکُم؛[10]
آگاه باشید که دانش آینده، اخبار گذشته و درمان دردهایتان و نظم میان شما در قرآن است.
اَلعِلمُ قاتِلُ الجَهلِ؛[11]
دانش، نابود کننده نادانی است.
اَلعِلمُ کَنزٌ عَظیمٌ لایَفنی؛[12]
دانش گنج بزرگی است که با خرج کردن تمام نمیشود.
امام صادق7:
لایَنبَغی لِمَن لَم یَکُن عالِما أن یُعَدَّ سَعیدا؛[13]
کسی که بهرهای از دانش ندارد معنا ندارد که دیگران او را سعادتمند بدانند.
[1] . سوره علق، آیه5.
[2] . بحارالانوار، ج۱، ص319.
[3] . کافی، ج۱، ص52.
[4] . بحارالانوار، ج۱، ص36.
[5] . کنزالعمّال: 28729؛ منتخب میزان الحکمه: 398.
[6] . اصول کافی، ج1، باب دوم، ص35.
[7] . معجم الفاظ غرر الحکم، ص1105.
[8] . معجم الفاط غرر الحکم، ص150.
[9] . تحفالعقول، ص28.
[10] . نهجالبلاغه، ص223.
[11] . غررالحکم و دررالکلم، ص56.
[12] . غررالحکم و دررالکلم، ص66.
[13] . تحفالعقول، النص، ص364.
