اندیشه بنان

حکمت

)یُؤتِي الحِکْمَةَ مَنْ یَشَآءُ وَمَنْ یُؤتَ الْحِکْمَةَ فَقَدْ أوتِیَ خَیْراً کَثِیراً([1]

خداوند به هر کس که بخواهد حکمت می‌بخشد و به هر کس حکمت داده شود به یقین خیری فراوان داده شده است.

پیامبر گرامی6:

قَلْبٌ لَیْسَ فیهِ شَیْءٌ مِنَ الْحِکْمَةِ کَبَیْتٍ خَرِبٍ فَتَعَلَّموا وَ عَلِّموا وَ تَفَقَّهوا وَ لا تَموتوا جُهّالاً فَإنَّ الله لایَعْذِرُ عَلَي الْجَهْلِ؛[2]

دلی که در آن حکمتی نیست، مانند خانه ویران است، پس بیاموزید و آموزش دهید، بفهمید و نادان نمیرید براستی که خداوند، بهانه‌ای را برای نادانی نمی‌پذیرد.

کَلِمَةُ الحِکمَةِ یَسمَعُها المُؤمِنُ خَیرٌ مِن عِبادَةِ سَنَةٍ؛[3]

سخن حکیمانه‌ای را که مؤمن بشنود بهتر از عبادت یکسال است.

امام علی7:

خُذِ الحِکمَه أنَّي کانَت فَاِنَّ الحِکمَةَ ضالَّةُ کُلِّ مُومِن؛[4]

حکمت را هر کجا که یافتی فراگیر، زیرا حکمت گمشده هر مؤمن است.

لَیسَ الحَکیمُ مَن لَم یُدارِ مَن لایَجِدُ بُدّاً مِن مُداراتِهِ؛[5]

حکیم نیست آن کس که مدارا نکند با کسی که چاره‌ای جز مدارا کردن با او نیست.

اَلحِکمَةُ رَوضَةُ العُقَلاءِ وَ نُزهَةُ النُّبَلاءِ؛[6]

حکمت، گلزار خردمندان است و گردشگاه فرزانگان.

مِن خَزائِنِ الغَیبِ تَظهَرُ الحِکمَةُ؛[7]

حکمت از خزانه‌های غیب آشکار می‌گردد.

امام صادق7:

إنَّ الْحِکْمَةَ لَتَکُونُ في قَلْبِ الْمُنافِقِ فَتُجَلْجِلُ في صَدْرِهِ حَتّي یُخْرِجَها فَیُوعِیَهَا الْمُؤمِنُ کَلِمةُ الْمُنافِقِ في صَدْرِ الْمُؤْمِنِ فَتُجَلْجِلُ فِي صَدْرِهِ حَتّي یُخْرِجَها فَیَعِیَهَا الْمُنافِقُ؛[8]

به راستی حکمتی که در قلب منافق جا می‌گیرد، در سینه‌اش بی‌قراری می‌کند تا از آن بیرون آید و مؤمن آن را برگیرد و سخن منافقانه (لغو و بیهوده) در سینه مؤمن بی‌قراری می‌کند تا از آن بیرون برود و منافق آن را برگیرد.

مَن زَهدَ فی الدُّنیا أثَبتَ اللهُ الحِکمَةَ فی قَلبِهِ وَ أنْطَقَ بِها لِسانَهُ وَ بَصَّرَهُ عیوبَ الدُّنیا داءَها وَ دَواءَها وَ أخَرَجَه مِنَ الدُّنیا سالِماً إلی دارِ السَّلام؛[9]

کسی که به دنیا بی‌رغبت باشد خداوند حکمت را در قلبش ثابت کند و زبانش را به آن گویا سازد و او را به عیب‌های دنیا و درد و درمانش بینا گرداند و او را از دنیا سالم بیرون برد و وارد بهشت دارالسلام کند.

امام هادی7:

الحِکمَةُ لاتَنجَعُ فِی الطِّباعِ الفاسِدَةِ؛[10]

حکمت و دانش در دل‌های فاسد اثر ندارد.

[1] . سوره بقره، آیه269.

[2] . نهج‌الفصاحه، ص600.

[3] . بحارالانوار، ج77، ص172، ح8.

[4] . غررالحکم، ص360.

[5] . بحارالانوار، ج75، ص57.

[6] . شرح غررالحکم، ج2، ص22، ح1715.

[7] . شرح غررالحکم، ج66، ص10، ح 9254.

[8] . بحارالانوار، ج۲، ص94.

[9] . الکافی، ج2، ص128.

[10] . بحارالانوار، ج78، ص370.