اندیشه بنان

حلال

)وَ یُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِباتِ وَ یُحَرِّمُ عَلَیهِمُ الْخَبائِثَ([1]

و پاکیزه‌ها را بر آنان حلال شمرد و پلیدی‌ها را بر آنها حرام نمود.

حدیث قدسی6:

یا أحمَدُ إنَّ العِبادَةَ عَشَرَةُ أجزاءَ: تِسعَةٌ مِنها طَلَبُ الحَلالِ فَإذا طَیَّبتَ مَطعَمَکَ وَ مَشرَبَکَ فَأنتَ في حِفظی وَ کَنَفی؛[2]

در حدیث قدسی آمده است که خداوند می‌فرماید: ای احمد همانا عبادت ده جزء است که نه جزء آن طلب روزی حلال است، پس چون خوراکی و نوشیدنی خود را پاک کردی در پناه و حمایت من هستی.

پیامبر گرامی6:

طَلَبُ الْحَلالِ فَریضَةٌ عَلَي کُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ؛[3]

کسب درآمد حلال، بر هر مسلمانی واجب است.

مَنْ أکَلَ مِنْ کَدِّ یَدِهِ کَانَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِي عِدَادِ الْأنْبِیَاءِ وَ یَأخُذُ ثَوَابَ الأنْبِیَاءِ؛[4]

اگر کسی با دستش کار کند و روزی بخورد، در روز قیامت در زمره و گروه انبیا است و خدا ثواب انبیا را به او می‌دهد.

مَنْ أکَلَ مِنَ الْحَلاَلِ الْقُوتَ صَفَا قَلْبُهُ وَ رَقَّ وَ دَمَعَتْ عَیْنَاهُ وَ لَمْ یَکُنْ لِدَعْوَتِهِ حِجَابٌ؛[5]

هر کس از قوت حلال بخورد، قلبش رقت و صفا می‌یابد، چشمانش پراشک می‌شود و برای (استجابت) دعایش مانعی نمی‌باشد.

امام علی7:

إنَّ العَبدَ لَیُحَرِّمُ نَفسَهُ الرّزقَ الحَلالَ بَتَرکِ الصَّبرِ، وَلا یُزادُ عَلی ما قُدِّرَ لَهُ؛[6]

بنده به سبب بی‌صبری، خودش را از روزی حلال محروم می‌کند و بیشتر از روزی مقدّر هم نصیبش نمی‌شود.

اَلفَضلُ بنُ أبی قُرَّةَ: دَخَلنا عَلی أبی عَبدِالله (علیه‌السلام) وَ هُوَ یَعمَلُ فی حائِطٍ لَهُ فَقُلنا: جَعَلَنَا اللهُ فِداکَ: دَعنا نَعمَلُ لَکَ أو تَعمَلُهُ الغِلمانُ، قالَ: لادَعونی فَإنّي أشتَهی أن یَرانِيَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ أعمَلُ بیَدي وَأطلُبُ الحَلالَ في أذی نَفسی؛[7]

فضل‌بن ابی قرّه: خدمت امام صادق علیه‌السلام که در باغش مشغول کار بود رسیدم و عرض کردم: خدا ما را فدای شما کند، اجازه بدهید ما برایتان کار کنیم یا غلامان این کار را انجام دهند. حضرت فرمودند: نه، مرا به حال خود بگذارید، زیرا دوست دارم خداوند عز و جل مرا در حال کار کردن و زحمت کشیدن برای کسب روزی حلال ببیند.

أربَعٌ مَن اُعطِیَهُنَّ فَقَد اُعطِیَ خَیرَ الدُّنیا وَالآخِرَةِ صِدقُ حَدیثٍ وَأداءُ أمانَةٍ وَ عِفَّةُ بَطنٍ وَ حُسنُ خُلقٍ؛[8]

چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: راستگویی، اداء امانت، حلال‌خوری و خوش‌اخلاقی.

ضِیاءُ القَلبِ مِن اَکلِ الحَلالِ؛[9]

صفا و نورانیت قلب، نتیجه لقمه حلال است.

امام صادق7:

لَو اَنَّ اَحَدَکُم اِکتَسَبَ المالَ مِن حِلِّهِ وَ اَنفَقَهُ فی حِلِّهِ لَم یُنفِق دِرهَماً اِلاّ أخلَفَ اللهَ عَلَیهِ؛[10]

هر یک از شما که درآمدش از راه حلال باشد و آن را نیز در راه حلال مصرف کند به ازای هر درهمی که خرج می‌کند خداوند همانند ان را در مال او جبران می‌نماید.

[1] . سوره اعراف، آیه 157.

[2] . بحارالانوار (ط ـ بیروت)، ج74، ص27.

[3] . بحارالانوار (ط ـ بیروت)، ج۱۰۰، ص9، ح35.

[4] . بحارالانوار (ط ـ بیروت)، ج100، ص10، ح42.

[5] . مجمع‌البحرین، ج۵، ص353.

[6] . شرح نهج‌البلاغه (ابن ابی‌الحدید)، ج۳، ص160.

[7] . من لایحضره الفقیه، ج۳، ص163، ح3595.

[8] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص217، ح4282.

[9] . مواعظ العددیه، ص23.

[10] . محاسن، ص292، ح448.