اندیشه بنان

راستگویی و دروغگویی

)فَلَیَعَلَمَنَّ اللهُ الَّذینَ صَدَقوا وَلَیَعَلَمَنَّ الکاذِبینَ([1]

تا خدا آنانی را که راست گفته‌اند معلوم دارد و آنانی را نیز که دروغ گفته‌اند معلوم دارد.

پیامبر گرامی6:

یا عَلیُّ اُصْدُقْ وَ إنْ ضَرَّکَ فِي الْعاجِلِ فَإنَّهُ یَنْفَعُکَ فِي الآجِلِ وَلاتَکْذِبْ وَ إنْ یَنْفَعْکَ فِي الْعاجِلِ فَإنَّهُ یَضُرُّکَ فِي الآجِلِ؛[2]

ای علی راست بگو اگر چه در حال حاضر به ضرر تو باشد ولی در آینده به نفع توست و دروغ نگو اگر چه در حال حاضر به نفع تو باشد ولی در آینده به ضرر توست.

إنَّ اَشَدَّ النّاسِ تَصْدیقا لِلنّاسِ اَصْدَقُهُمْ حَدیثاً وَ اِنَّ اَشَدَّ النّاسِ تَکْذیباً اَکْذَبُهُمْ حَدیثا؛[3]

هر کس راستگوتر است سخن مردم را بیشتر باور می‌کند و هر کس دروغگوتر است مردم را بیشتر دروغگو می‌داند.

اَلصِّدْقُ طُمُأنینَةٌ وَالْکَذِبُ رَیبَةٌ؛[4]

راستگویی مایه آرامش و دروغگویی مایه تشویش است.

عَلَیْکُمْ بِالصِّدْقِ فَإنَّهُ مَعَ البِرِّ وَهُما فِي الْجَنَّةِ وَ اِیَّاکُمْ وَالْکِذْبَ فَاِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَ هُما فِی النّارِ؛[5]

شما را سفارش می‌کنم به راستگویی، که راستگویی با نیکی همراه است و هر دو در بهشت‌اند و از دروغگویی بپرهیزید که دروغگویی همراه با بدکاری است و هر دو در جهنم‌اند.

یَبلُغُ الصّادِقُ بِصِدقِهِ ما یَبلُغُهُ الکاذِبُ باحتیالِهِ؛[6]

راستگو، با راستگویی خود به همان می‌رسد که دروغگو با حیله‌گری خود.

إنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ أحَبَّ الکَذِبَ فِی الصَّلاحِ وَ أبغَضَ الصِّدقَ فِی الفَسادِ؛[7]

خداوند عزّ و جلَ، دروغی را که باعث صلح و آشتی شود دوست دارد و از راستی که باعث فتنه شود بیزار است.

امام علی7:

اَلصّادِقُ عَلی شَفا مَنْجاةٍ وَ کَرامَةٍ وَالْکاذِبُ عَلی شُرُفِ مَهْواةٍ وَمَهانَةٍ؛[8]

راستگو در آستانه نجات و بزرگواری است و دروغگو در لبه پرتگاه و خواری.

اَلاْیمانُ أنْ تُؤْثِرَ الصِّدْقَ حَیْثُ یَضُرُّکَ عَلَي الْکَذِبِ حَیْثُ یَنْفَعُکَ؛[9]

نشانه ایمان، این است که راستگویی را هر چند به زیان تو باشد بر دروغگویی، گرچه به سود تو باشد، ترجیح دهی.

امام موسی کاظم7:

اَداءُ الاَمانَةِ وَالصِّدْقُ یَجْلِبانِ الرِّزْقَ، والْخیانَةُ وَالْکَذِبُ یَجْلِبانِ الفَقْرَ وَالنِّفاقَ؛[10]

ادای امانت و راستگویی روزی را زیاد می‌کند و خیانت و دروغگویی باعث فقر و نفاق می‌شود.

[1] . سوره عنکبوت، آیه3.

[2] . میراث حدیث شیعه، ج۲، ص27، ح65.

[3] . نهج‌الفصاحه، ح591..

[4] . نهج‌الفصاحه، ح1864.

[5] . نهج الفصاحه، ح1976.

[6] . غررالحکم و دررالکلم، ص809.

[7] . من لایحضره الفقیه، ج4، ص353، ح5762.

[8] . نهج‌البلاغه، خطبه 86.

[9] . نهج‌البلاغه، حکمت 458.

[10] . بحارالأنوار، ج78، ص327.