اندیشه بنان

رعایت آداب در تشییع

• اعلام برای تشییع
• برگشت از تشییع با اجازه صاحب میت
• کراهت سواره در تشییع
• پشت جنازه حرکت کنید
• چگونگی حرکت در تشییع مسلمان و کافر
• حرکت جلوی “جنازه مخالف“ هرگز
• خانمها پشت سر مردان در تشییع
• افضلیت حرکت پشت سر جنازه
• حرکت پشت سر فرشتگان درتشییع
• جواز حرکت در چهار طرف جنازه
• حرکت در پشت وپیش جنازه بلامانع
• تشییع همراه با کرام الکاتبین
• آمرزش چهل گناه کبیره
• برترین وپرثواب ترین تشییع کنندگان

 

• اعلام برای تشییع

 

امام صادق (ع) فرمود:

يَنبَغي لِأولياءِ المَيّتِ أن يُؤْذِنوا إخوانَ المَيّتِ بمَوتهِ ، فيَشهَدونَ جَنازَتَهُ وَ  يُصَلُّونَ علَيهِ ، فيُكسِبُ لَهُمُ الأجرَ و يُكسِبُ لِمَيّتهِ الاستِغفارَ .

شايسته است كه صاحبان عزا برادران دينى ميّت را از مرگ او با خبر سازند، تا در تشييع جنازه حاضر شوند و بر او نماز خوانند و بدين ترتيب، هم براى آنان اجرى حاصل شود و هم براى ميّت استغفار به عمل آيد.   (علل الشرایع ، ص301 ، ح1)

 

• برگشت از تشییع با اجازه صاحب میت

 

امام صادق (ع) فرمود:

قالَ رَسُولُ اللهِ (ص) : ‏ أميرانِ  وَ  لَيسا بِأميرَينِ لَيسَ  لِمَن تَبِعَ جَنازَةً  أن يَرجِعَ حَتّى يُدفَن أو يُؤذَنَ  لَهُ  وَ رَجُلٌ يَحُجُّ  مَعَ امرَ أةٍ  فَلَيسَ  لَهُ  أن  يَنفِرَ حَتّى تَقضي نُسُكَها.

پیامبر (ص)  فرمود : دو امیری که  به ظاهر امیرند (یعنی به ظاهر امیر وفرمانروای خودهستند اما نمی توانند امیری کنند ودر حقیقت دیگران امیری می نمایند) یکی تشییع کننده جنازه که حق برگشتن ندارد مگر اینکه جنازه دفن شود ویا اینکه صاحب میت اجازه برگشت به او بدهد ودوم مردی که با خانمی حج انجام می دهد که تااتمام اعمال حج خانم او نمی تواند از حج کوچ کند وبرگردد.

(وسائل ، ج2 ، ص823)

 

 

• کراهت سواره تشییع نمودن

 

امام صادق (ع) فرمود:

إنَّهُ (امام علی  ع ) کَرِهَ أن یَرکِبَ الرَّجُلُ  مَعَ الجَنازَةِ فی بَدأتِهِ (4) إلا مِن عُذرٍ ، وَ قالَ : یَرکَبُ إذا رَجَعَ .

امام علی (ع) برای امام علی (ع) مکروه وناخوشایند بود اینکه انسان در شروع تشییع سواره باشد وفرمود : سوار شدن هنگام برگشت  مانعی ندارد .

(وسائل ، ج2 ، ص827  )

 

• پشت جنازه حرکت کنید

 

امام علی (ع)فرمود :

سَمِعتُ النَّبِیُّ  (ص)  یَقُولُ : اِتَّبِعُوا الجَنازَهَ  وَ لا تَتَّبِعُکُم . خالِفُوا اَهلَ الکِتابِ.

شنیدم پیامبر خدا(ص) می فرمود: در پی جنازه باشید  نه اینکه جنازه پی شما باشد . (با این کار) خلاف اهل کتاب عمل کنید.     (یعنی انها بجای اینکه پشت جنازه حرکت کنند  جلوی جنازه حرکت می کردند ،  پس شما اینگونه نباشید)

(وسائل ، ج2 ، ص825  )

 

• چگونگی حرکت در تشییع مسلمان یا کافر

 

امام صادق (ع) فرمود:

اِمشِ أمامَ جَنازَةِ المُسلِمِ العارِفِ وَ لا تَمشِ أمامَ جَنازَةِ الجاحِدِ . فَإنَّ أمامَ جَنازَةِ المُسلِمِ مَلائِكَةٌ يَسرَعُونَ بِهِ إلَى الجَنَّةِ  وَ إنَّ  أمامَ جَنازَةِ الكافِرِ مَلائِكَةٌ يَسرَعُونَ  بِهِ إلَى النّارِ.

جلوی جنازه مسلمان عارف به حق  حرکت کن وجلوی جنازه انسان منکر حق (کافر) حرکت نکن  چراکه جلوی جنازه مسلمان فرشتگان قرار دارند تا با شتاب او را به بهشت به برند و جلوی جنازه کافر فرشتگانی اند که با شتاب او را به آتش جهنم می برند.

(وسائل ، ج2 ، ص826)

 

• حرکت جلوی جنازه شخص مخالف هرگز

 

امام صادق (ع) در جواب سئوال چگونگی حرکت با جنازه فرمود:

إن كانَ مُخالِفاً فَلا تَمشِ أمامَهُ  فَإنَّ مَلائِكَةَ العَذابِ يَستَقبِلُونَهُ بِأنواعِ العَذابِ.

اگر جنازه از مخالفین باشد جلوی او حرکت نکن چراکه فرشتگان عذاب با انواع عذاب  به استقبال او می آیند.             (وسائل ، ج2 ، ص826)

 

 

• خانمها پشت سر مردان در تشییع

 

پیامبر اکرم (ص) فرمود:

خَيْرُ صُفُوفِ اَلصَّلاَةِ اَلْمُقَدَّمُ وَ خَيْرُ صُفُوفِ اَلْجَنَائِزِ اَلْمُؤَخَّرُ قِيلَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ كَيْفَ ذَلِكَ قَالَ لِأَنَّهُ سَتْرٌ لِلنِّسَاءِ فَخَيْرُ صُفُوفِ اَلرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَ خَيْرُ صُفُوفِ اَلنِّسَاءِ آخِرُهَا

بهترین صفهای نماز صف جلو است  وبهترین صف تشییع جنازه ها  صف آخر است .  کسی عرض یا رسول الله  چرا اینگونه است ؟

حضرت فرمود:برای اینکه این برای صیانت بانوان بهتر است . بنا بر این در تشییع  بهترین صف برای مردان  صفوف جلو است وبرای بانوان صفهای آخر است .

(دعائم الإسلام ، ج1 ، ص154 )

 

• افضلیت حرکت پشت سر جنازه

امام صادق (ع) فرمود:

الَمَشيُ خَلفَ الجَنازَةِ أفضَلُ مِنَ المَشيِ بَينَ يَدَيها.

حرکت پشت جنازه فضیلتش بیشتر از حرکت جلوی جنازه است.

(وسائل ، ج2 ، ص824)

 

• حرکت پشت سر فرشتگان درتشییع

امام باقر (ع) فرمود:

مَشَى النَّبِيُّ  (ص) خَلفَ جَنازَةٍ .  فَقيلَ لَهُ يا رَسُولَ اللهِ ما لَكَ  تَمشي خَلفَها ؟  فَقالَ إنَّ المَلائِكَةَ أراهُم يَمشُون أمامَها وَ نَحنُ تُبَّعٌ  لَهُم‏.

پیامبر خدا(ص) پشت جنازه یی حرکت می کرد کسی به گفت یا رسول الله چه شد که پشت سر جنازه حرکت کردید ؟ فرمود :  دیدم که فرشتگان جلوی جنازه حرکت می کنند وما پشت فرشتگان  راه را پی گرفتیم   وخود را عقب فرشتگان قرار دادیم .    (وسائل ، ج2 ، ص824)

 

• جواز حرکت در چهار طرف جنازه

 

امام باقر ویا صادق (ع) در جواب سئوال از چگونگی حرکت با جنازه فرمودند:

بَينَ يَدَيها وَ عَن يَمينِها وَ عَن شِمالِها وَ خَلفَها. درتشییع هم می توان از جلو وهم از سمت راست و هم از سمت چپ و هم از پشت سر جنازه حرکت کرد .

(وسائل ، ج2 ، ص825)

 

• حرکت در پشت وپیش جنازه بلامانع

 

امام باقر (ع) فرمود:

اِمشِ بَينَ يَدَيِ الجَنازَةِ وَ خَلفَها.

جلوی جنازه ویا پشت جنازه حرکت کن.

(وسائل ، ج2 ، ص825)

 

تشییع همراه با کرام الکاتبین

امام باقر (ع) فرمود:

مَن أحَبَّ أن يَمشِيَ  مَمشَى الكِرامِ الكاتِبينَ  فَليَمشِ  بِجَنبَيِ السَّريرِ.

هرکس دوست دارد در تشییع جنازه راه کرام الکاتبین به پیماید  باید دو طرف تابوت حرکت کند.

(وسائل ، ج2 ، ص825)

(چون آنها دوطرف جنازه حرکت می کنند)

 

 

 

• برترین وپرثواب ترین تشییع کنندگان

پیامبر(ص) فرمود:

أفضَلُ أهلِ الجَنازَةِ  أكثَرُهُم فيهِ  ذِكراً  وَ مَن لَم يَجلِس حَتى تُوضَعَ، وَ أوفاهُم مِكيالاً مَن حَثا عَلَيها ثَلاثاً

برترین تشییع کنندگان آنهایی هستند که در حال تشییع بیشترین ذکر را داشته باشند ونیز آنهایی که تا مقصد تشییع از پانمی نشینند وهم چنین پرپیمانه ترین پاداش را آنهایی دارند (که تشییع را ادامه داده تا به قبر به رسند ودر دفن هم شریک شده و) سه بار و یا سه بیل مثلا خاک برلحد بریزند.

(میزان الحکمه ، ج11 ،ص 138)