اندیشه بنان

زهد

)وَ لاتَمُدَّنَّ عَینَیکَ إلی ما مَتَّعنا بِهِ اَزواجاً مِنهُم زَهرَةَ اَلحَیوةِ الدُّنیا لِنَفتِنهُم فِیهِ([1]

چشم ندار به سوی آنچه ما داده‌ایم از زینت‌های دنیا به بعضی از اصناف مردم تا امتحان و آزمایش نمائیم ایشان را.

پیامبر گرامی6:

الزُّهدُ فِی الدُّنیا قَصرُ الأمِل وَ شُکرُ کُلِّ نِعمَةٍ وَالوَرَعُ عَن کُلِّ ما حَرَّمَ اللهُ؛[2]

زهد در دنیا عبارت است از: کوتاه نمودن آرزو، شکر همة نعمت‌ها و اجتناب نمودن از هرچه که خداوند آن را حرام نموده است.

الزّهدُ لیس بِتَحریمِ الحَلالِ وَلکِن أنْ یکونَ بِما فی یَدی اللهُ أوثق مِنهُ بِما فی یده؛[3]

زهد، این نیست که انسان حلالِ خدا را بر خود حرام کند، بلکه زهد این است که انسان به آنچه در دست خداست اعتماد و اطمینان بیشتری داشته باشد تا به آنچه در دست خود و در سیطرة قدرت محدود بشری است.

أزَهدُ النّاسِ مَن اِجْتَنبَ الحَرامَ؛[4]

زاهدترین مردم، کسی است که از حرام اجتناب کند.

ما عُبِدَ اللهُ بِشَئٍ أفضلُ من الزُّهدِ فِی الدّنیا؛[5]

بندگی و عبادت پروردگار، با چیزی بالاتر و برتر از زهد و بی‌رغبتی نسبت به دنیا، صورت نگرفته است.

امام علی7:

الزُّهدُ کلُّهُ بَینَ کَلِمَتَینَ فِی القرآنِ: قالَ اللهُ سُبحانَهُ: لِکَیلا تَأسَوْا عَلی ما فاتَکُمْ ولا تَفُرَحُوا بِما آتیکُمْ(سوره 57/ آیه 23)؛[6]

تمام زهد در بین دو کلمه از قرآن خلاصه شده است، آنجا که خداوند سبحان فرمود: تا هرگز بر آنچه از دست شما رفته، اندوه مخورید و بر آنچه دارید و به دست می‌آورید شاد نباشید.

الزّاهدُ فِی الدُّنیا مَن لَم یَغلِب الحرامُ صَبرَهُ وَ لَم یشغَلِ الحلالُ شُکرَهُ؛[7]

زاهد در دنیا، کسی است که حرام بر صبر او غالب نشود و در مقابل محرّمات، صبر خویش را از دست ندهد و استفاده از حلال الهی نیز او را از شکر پروردگار باز ندارد.

لَنْ یَفتَقِرَ مَنْ زَهَدَ؛[8]

زاهد، هرگز محتاج و فقیر نمی‌شود.

اَلا وَ اِنّ الدّنیا دارٌ لایُسلَمُ منها الاّ بالزُّهد فیها؛[9]

آگاه باشید که همانا دنیا خانه‌ای است که انسان سالم از آن خارج نمی‌شود مگر با زهد و بی‌رغبتی نسبت به دنیا.

اَلزُّهدُ اَصلُ الدینِ؛[10]

زهد، اصل و اساس دین است.

امام صادق7:

جُعِلَ الخَیرُ کلُّهُ فی بیتٍ و جُعِلَ مِفتاحُهُ اَلزُّهدُ فی الدُّنیا؛[11]

تمام خوبی‌ها در خانه‌ای قرار داده شده و کلید آن زهد و بی‌رغتبی نسبت به دنیا است.

 

[1] . سوره طه، آیه131.

[2] . بحارالانوار، ج77، ص161.

[3] . بحارالانوار، ج74، ص172.

[4] . بحارالانوار، ج77، ص112.

[5] . مستدرک الوسائل، ج2، ص333.

[6] . بحارالأنوار، ج70، ص52.

[7] . بحارالأنوار، ج78، ص37.

[8] . غرر الحکم، ص276، ح6093.

[9] . غررالحکم، ص138، ح2431.

[10] . غررالحکم، ص275، ح6046.

[11] . بحارالانوار، ج73، ص52.