شناخت خدا

شناخت خدا

)اَلَمْ تَعْلَمْ أنَّ اللهَ یَعْلَمُ ما فِي السَّماءِ والأرْضِ([1]

آیا نمی‌دانی که خداوند آنچه را که در آسمان و زمین است می‌داند.

پیامبر گرامی6:

أفْضَلُ الأعمالِ العِلمُ بالله إنَّ العِلمَ یَنفَعُکَ مَعَهُ قَلیلُ العَمَل وَ کَثیرُهُ وَ إنَّ الجَهلَ لایَنفَعُکَ مَعَهُ قَلیلُ العَمَل وَلاکَثیرُهُ؛[2]

بهترین اعمال، خداشناسی است، زیرا با وجود علم و معرفت، عمل کم یا زیاد، تو را سود می‌بخشد اما با وجود نادانی (نسبت به خدا) عمل، نه اندکش تو را سود می‌بخشد نه بسیارش.

امام علی7:

وَ لَوْ ضَرَبْتَ فی مَذاهِبِ فِکرکَ لِتَبلُغَ غایاتِهِ ما دَلَّتکَ الدَّلالَةُ إلاّ عَلی أنَّ فاطِرَ النَّملَةِ هُوَ فاطِرُ النَّخلَةِ لِدَقیق تَفصیلِ کُلّ شَيءِ وَ غامِض اختِلافِ کُلِّ حَيٍّ وَ مَا الجَلیلُ وَللَّطیفُ وَالثَّقیلُ والخَفیفُ وَالقَویُّ وَالضَّعیفُ فی خَلقِهِ إلاّ سَواءً؛[3]

اگر راه‌های اندیشه‌ات را درنوردی تا به پایانه‌های آن رسی، هیچ دلیلی تو را جز به این رهنمون نشود که آفریننده مورچه‌ همان آفریننده درخت خرما است و این به سبب دقت و ظرافتی است که جداسازی هر چیزی از چیز دیگر و پیچیدگی و تنوعی است که در هر موجود زنده‌ای به کار رفته است موجودات بزرگ و کوچک، سنگین و سبک و نیرومند و ناتوان، همگی در آفرینش برای خداوند یکسانند.

وَلایَعزُبُ عَنهُ عَدَدُ قَطرِ الماءِ وَلا نُجومُ السَّماءِ وَلاسَوافی الرّیحِ فِي الهَواءِ وَلادَبیبُ عَلَي الصَّفا ولا مَقیلُ الذَّرِّ فِي اللَّیلَةِ الظَّلماءِ و یَعلَمُ مَساقِطَ الأوَراق وَ خَفِیِّ طَرَفِ الحِداق؛[4]

شماره قطرهای آب‌ها و ستارگان آسمان و ذرات گرد و غبار پراکنده در هوا و حرکت مورچه بر سنگ بزرگ و خوابگاه مورچگان در شب تاریک بر او پوشیده نیست و محل ریزش برگ‌ها و بر هم خوردن پلک‌ها را می‌داند.

امام حسین7:

مَن عَرَفَ اللهَ أحَبَّهُ؛[5]

هر کس خدا را بشناسد، دوستش بدارد.

امام رضا7:

إنَّما قُلتُ اللَّطیفُ، لِلخَلقِ اللَّطیفِ وَ لِعِلمِهِ بالشَّيءِ اللَّطیفِ ألا تَری أثَر صُنعِهِ فِي النَّباتِ اللَّطیفِ وَ غَیر اللَّطیفِ وَ فِي الخَلقِ اللَّطیفِ مِنَ أجسام الحَیوانِ مِنَ الجِرجِس وَالبَعوضِ وَ ما هُوَ أصغَرُ مِنهُما مِمّا لایَکادُ تَستَبینُهُ العُیونُ بَل لایَکادُ یُستَبانُ لِصِغَرهِ الذَّکَرُ مِنَ الأنثی وَالمَولودُ مِنَ القَدیم فَلَمّا رَأینا صِغَرَ ذلِکَ فی لُطفِهِ… عَلِمنا أنَّ خالِقَ هذَا الخَلق لَطیفٌ؛[6]

گفتم لطیف است، چون هم موجودات لطیف آفریده و هم به چیزهای ظریف و ریز آگاهی دارد. آیا نشانه آفرینش او را در گیاهان ظریف و غیرظریف و در پیکرهای ظریف و ریزجاندارانی چون کک و پشه و کوچک‌تر از اینها را نمی‌بینی که تقریباً به چشم دیده نمی‌شوند و از بس ریزند نر و ماده آنها و نوزاد و کهن زادشان از یکدیگر تشخیص داده نمی‌شوند. پس چون ریزی و ظرافت این چیزها را دیدیم… پی بردیم که آفریننده این موجودات نیز لطیف است.

[1] . سوره حج، آیه70.

[2] . نهج‌الفصاحه، ص228.

[3] . نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، ص271، خطبه 185.

[4] . نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، ص256، خطبه 178.

[5] . مجموعه‌ی ورام، ج۱، ص52.

[6] . التوحید(صدوق)، ص63.