مکارم الاخلاق

مکارم الاخلاق

)وَ إنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیمٍ([1]

و حقیقتاً تو (پیامبر گرامی) دارای خلق عظیم هستی.

پیامبر گرامی6:

إنَّما بُعِثتُ لِاُتَمِّمَ مَکارِمَ الخلاقِ؛[2]

براستی که من برای به کمال رساندن مکارم اخلاق مبعوث شده‌ام.

امام علی7:

لَو کُنّا لانَرجو جَنَّةً وَلا نَخشی ناراً وَلا ثَواباً وَلا عِقاباً لَکَانَ یَنبَغی لَنا أن نَطلُبَ مَکارِمَ الأخلاق فَإنَّها مِمّا تَدُلُّ عَلی سَبیلِ النَّجاحِ؛[3]

اگر هم به بهشت امید (و باور) نمی‌داشتیم و از دوزخ نمی‌هراسیدیم و پاداش و کیفری در میان نمی‌بود باز شایسته بود که در طلب مکارم اخلاق برآییم، زیرا که راه موفقت و پیروزی در تحصیل مکارم اخلاق است.

نَزِّه عَن کُلِّ دَنیَِّةٍ نَفسَکَ و أبذِل فِی المَکارِمِ جَهدَکَ تَخلُص مِنَ المَآثِمِ و تَحرُزِ المَکارِمَ؛[4]

خودت را از هر پَستی پاک کن، و در راه مکارم اخلاق نهایت کوشش خودت را به کار گیر تا از گناهان برهی و مکارم را به دست آوری.

لاتَکمُلُ المَکارِمُ إلاّ بِالعَفافِ وَالإیثارِ؛[5]

مکارم اخلاق به کمال نمی‌رسد، مگر با پاکدامنی و از خودگذشتگی.

إذا رَغِبتَ فِی المَکارِمِ فَاجتَنِبِ المَحارِمَ؛[6]

اگر خواهان مکارم و بزرگواری‌ها هستی از حرام‌ها دوری کن.

امام صادق7:

اَلمَکارمُ عَشرٌ، فإنِ استَطَعتَ أن تَکونَ فیکَ فَلتَکُن…: صِدقُ البَأسِ، وَصِدقُ اللِّسانِ، وَ‌أداءُ الأمانَةِ، وَ صِلَةُ الرَّحِم، وَاقراءُ الضَّیفِ، وَاطعامُ السّائِل، وَالمُکافاةُ عَلَی الصَّنائع، وَالتَّذَمُّمُ لِلجار، والتَّذَمُّمُ لِلصّاحِبِ، وَرَأسُهُنَّ الحَیاءُ؛[7]

مکارم ده تاست: اگر می‌توانی آنها را داشته باش…: استقامت در سختی‌ها، راستگویی، امانتداری، صله رحم، میهمان‌نوازی، اطعام نیازمند، جبران کردن نیکی‌ها، رعایت حق و حرمت همسایه، مراعات حق و حرمت رفیق و در رأس همه، حیا.

إنَّ الله تَبارَکَ وَ تَعالی خَصَّ رَسولَ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ بِمَکارِمِ الأخلاقِ، فَامتَحِنوا أنفُسَکُم فَإن کانَت فیکُم فَاحمَدوا اللهَ عَزَّوَ جَلَّ وَارغَبوا إلَیهِ فی الزّیادَةِ مِنها ـ فَذَکَرَها عَشرَةً ـ : الیَقینُ، والقَناعَةُ، والصَّبرُ، والشُّکرُ، والحِلمُ، و حُسنُ الخُلقِ، والسَّخاءُ، والغَیرَةُ، والشَّجاعَةُ، والمُروءَةُ؛[8]

خدای تبارک و تعالی رسول خدا صلی‌الله علیه و آله را به مکارم اخلاق مخصوص گردانید. پس شما نیز خود را بیازمایید، اگر این صفت‌ها در شما بود خدای عزّ و جلّ را سپاس گویید و از او این مکارم بیشتر بخواهید. ـ سپس آن ده خصلت را برشمردند ـ : یقین، قناعت، صبر، شکر، بردباری، خوش‌اخلاقی، سخاوت، غیرت، شجاعت و جوانمردی.

[1] . سوره قلم، آیه4.

[2] . کنزل‌العمال، ج13، ص151، ح36472.

[3] . التوحید، ص63.

[4] . نهج‌البلاغه، خطبه 184.

[5] . التوحید، ص127.

[6] . نهج‌البلاغه، خطبه 178.

[7] . غررالحکم، ج6، ص441، ح10966.

[8] . نهج‌البلاغه، خطبه 91.