اندیشه بنان

میهمان و میهمانی

)وَ نَبِّئهُم عَن ضَیفِ اِبراهیمَ([1]

و از میهمانان ابراهیم به آنان خبر ده.

پیامبر گرامی6:

کُلُّ بَیتٍ لایَدخُلُ فیهِ الضَّیفُ لاتَدخُلُهُ المَلائِکَةُ؛[2]

هر خانه‌ای که میهمان بر آن وارد نشود، فرشتگان واردش نمی‌شوند.

مَن کانَ یُؤمِنُ بِاللهِ وَالیَومِ الأخِرِ فَلیُکرِم ضَیفَهُ؛[3]

هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، باید میهمانش را گرامی دارد.

اَلضَّیفُ یَنزِلُ بِرِزقِهِ وَیَرتَحِلُ بِذُنوبِ اَهلِ البَیتِ؛[4]

میهمان، روزی خود را می‌آورد و گناهان اهل خانه را می‌برد.

لایَتَکَلَّفَنَّ أحَدٌ لِضَیفِهِ ما لایَقدِرُ؛[5]

هر کس نباید بیش از توانش خود را برای میهمان به زحمت اندازد.

إذا دَعی أحَدُکُم إلی طَعامٍ فَلا یَستَتبِعَنّ وَلَدَهُ، فَإنَّهُ إن فَعَل ذلِکَ کانَ حَراماً وَ دَخَل عاصیا؛[6]

هر گاه یکی از شما (بدون فرزند) به میهمانی دعوت شد، فرزندش را هم به دنبال خود راه نیندازد که اگر چنین کند، کار حرامی کرده و با نافرمانی وارد خانه میزبان شده است.

مَن مَشی اِلی طعامٍ لَم یُدعَ اِلیهِ فَقَد دَخَلَ سارِقاً وَ خَرجَ مُغیراً؛[7]

کسی که به سفره‌ای برود که بدان دعوت نشده، او در حقیقت به عنوان یک سارق به آنجا وارد شده و یک غارتگر از آنجا بیرون می‌رود.

امام حسن مجتبی7:

کَفی بِالمَرءِ إثماً أن یَستَقِلَّ ما یُقَرِّبُ إلی اِخوانِهِ وَ کَفی بِالقَومِ إثماً اَن یَستَقِلَّوا ما یَقرُبُ بِهِ إلَیهِم اَخُوهُم؛[8]

انسان را همین گناه بس، که آنچه را که تقدیم برادران میهمان خود می‌کند کم شمارد و میهمان را همین گناه بس، که آنچه را که میزبانشان برای آنها فراهم می‌کند کم شمارد.

إذا دَخَلَ اَحَدُکُم عَلی اَخیهِ فی رَحلِهِ فَلیَقعُد حَیثُ یَأمُرُهُ صاحِبُ الرَّحلِ فَإنَّ صاحِبَ الرَّحلِ أعرَفُ بِعَورَةِ بَیتِهِ مِنَ الدّاخِلِ عَلَیهِ؛[9]

هر گاه یکی از شما به خانه برادرش وارد شد، هر جا صاحب‌خانه گفت، همان جا بنشینید، زیرا صاحب‌خانه به وضع اتاق خود از میهمان آشناتر است.

امام صادق7:

اِبنُ اَبی یَعفورَ: رَاَیتُ عِندَ اَبی عَبداللهِ عَلَیهِ‌السَّلامُ ضَیفاً، فَقامَ یَوماً فی بَعضِ الحَوائِج، فَنَهاهُ عَن ذلِکَ، وَ قامَ بِنَفسِهِ إلی تِلکَ الحاجَةِ، وَ‌ قالَ عَلَیهِ‌السَّلامُ: نَهی رَسولُ اللهِ صَلَّی‌اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ عَن أن یُستَخدَمَ الضَّیفُ؛[10]

ابن ابی یعفور: در خانه امام صادق علیه‌السلام میهمانی را دیدم که روزی برای انجام کاری برخاست. حضرت او را از آن کار منع کردند و شخصاً آن کار را انجام دادند و فرمودند: رسول خدا صلی‌الله علیه و آله از به کار گرفتن میهمان، نهی فرموده است.

[1] . سوره حجر، آیه51.

[2] . جامع‌الاخبار، ص378.

[3] . کافی، ج6، ص285، ح1.

[4] . بحارالانوار، ج75، ص461، ح14.

[5] . کنزالعمال، ح25876.

[6] . المحاسن، ج2، ص181.

[7] . شهاب‌ الاخبار، ص224.

[8] . محاسن، ج2، ص414، ح165.

[9] . قرب‌الاسناد، ص69، ح222.

[10] . کافی، ج6، ص283، ح1.