هر چه کنی، به خود کنی

هر چه کنی، به خود کنی

)مَن عَمِلَ صالِحا فَلِنَفسِهِ وَ مَن اَساءَ فَعَلَیها وَ ما رَبُّکَ بِظَلاّمٍ لِلعَبیدِ([1]

هر کس خوبی کند به نفع خود او و هر کس بدی کند، به ضرر اوست و هرگز پروردگارت به کسی ستم نمی‌کند.

)إن اَحسَنتُم اَحسَنتُم لِاَنفُسَکُم وَ اِن أسَأتُم فَلَها(؛[2]

اگر نیکی کنید به خودتان می‌کنید و اگر بدی بکنید باز هم به خودتان می‌کنید.

پیامبر گرامی6:

ثَلاَثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهِیَ راجِعَةٌ عَلی صاحِبِها: اَلبَغیُ وَ المَکرُ وَ النَّکثُ؛[3]

سه چیز است که در هر کس باشد [آثارش] به خود او برمی‌گردد: ستم کردن، فریب دادن و پیمان‌شکنی.

مَنِ اقتَصَدَ اَغناهُ اللهُ وَ مَن بَذَّرَ اَفقَرَهُ اللهُ وَ مَن تَواضَعَ رَفَعَهُ اللهُ وَ مَنَ تَجَبَّرَ قَصَمَهُ اللهُ؛[4]

هر کس میانه‌روی کند، خداوند بی‌نیازش سازد و هر کس ریخت و پاش نماید، خداوند نادارش کند، هر کس فروتنی پیشه کند، خداوند بلندش نماید و هر کس بزرگی کند، خداوند خُردش نماید.

لَیسَ مِن نَفسٍ بَرَّةٍ وَ لافاجِرَةٍ اِلاّ وَ تَلومُ نَفسَها یَومَ القیامَةِ اِن عَمِلَت خَیرا کَیفَ لَم اَزِد و اِن عَمِلَت شَرّا قالَت: لَیتَنی کُنتُ قَصَّرَّتُ؛[5]

هیچ نیکوکار و بدکاری نیست، مگر این‌که در روز قیامت، خودش را سرزنش می‌کند. اگر خیری انجام داده باشد، می‌گوید: چرا به آن نیفزودم و اگر شرّی مرتکب شده باشد، می‌گوید: ای کاش مرتکب نمی‌شدم.

مَن ضارَّ مُسلماً ضارَّهُ اللهُ وَ مَن شاقَّ مُسلماً شَقَّ اللهُ عَلَیهِ؛[6]

هر کس به دیگران ضرر برساند، خداوند به او ضرر می‌زند و هر کس سخت‌گیری کند، خداوند به او سخت می‌گیرد.

مَنِ اشتاقَ اِلَی الجَنَّةِ سارَعَ اِلَی الخَیراتِ وَ مَن اَشفَقَ مِنَ النّارِ لَهی عَنِ الشَّهَواتِ؛[7]

هر کس مشتاق بهشت است، به سوی نیکی‌ها می‌شتابد و هر کس از جهنم بترسد، از هوا و هوس روی می‌گرداند.

امام صادق7:

مَن یَزرَع خَیرا یَحصِد غِبطَةً وَ مَن یَزرَع شَرّاً یَحصِد نَدامَةً وَ لِکُلِّ زارِعٍ ما زَرَعَ؛[8]

هر کس خوبی بکارد، خشنودی درو می‌کند و هر کس بدی بکارد، پشیمانی می‌چیند، هر کس هر چه بکارد، همان را دِرو می‌کند.

لایَغُرَّکَ النّاسُ مِن نَفسِکَ؛ فإنَّ الأمرَ یَصِلُ إلَیکَ مِن دُونِهِم، وَ لا تَقطَعِ النَّهارَ بکَذا و کَذا؛ فإنَّ مَعکَ مَن یَفَظُ عَلَیکَ؛[9]

مردم تو را از خودت غافل نگردانند؛ زیرا نتیجه آن به خودت می‌رسد نه به آنها. و روز خود را با چنین و چنان کردن سپری مکن؛ زیرا همراه تو کسانی هستند که آنچه را از تو سر می‌زند ثبت می‌کنند.

[1] . سوره فصلت، آیه 46.

[2] . سوره اسراء، آیه 7.

[3] . نهج‌الفصاحه، ح1281.

[4] . نهج‌الفصاحه، ح2939.

[5] . بحارالانوار، ج7، ص29.

[6] . نهج‌الفصاحه، ح3030.

[7] . نهج‌الفصاحه، ح2768.

[8] . کافی، ج2، ص458، ح19.

[9] . بحارالأنوار: 27/ 1818/71.