مشورت

مشورت

)وَ شَاوِرهُم فِی الاَمرِ([1]

و در کارهایتان با آنان مشورت کن

پیامبر گرامی6:

ما یَستَغنی رَجُلٌ عَن مَشوَرَةٍ؛[2]

هیچ کس از مشورت بی‌نیاز نیست.

مَن استَشارَهُ أخوهُ المُؤمِنُ فَلَم یَمحَضهُ النَّصیحَةَ سَلَبَهُ الله لُبَّهُ؛[3]

هر کس برادر مؤمنش با او مشورت کند و او صادقانه راهنمائیش نکند، خداوند عقلش را از او بگیرد.

یا عَلیُّ لاَ تُشَاوِر جَبَاناً فَإنَّهُ یُضَیِّقُ عَلَیکَ المَخرَجَ وَ لاَتُشاوِر البَخِیلَ فَإنَّهُ یَقصُرُ بِکَ عَن غَایَتِکَ‌وَ لاَتُشَاوِر حَریصاً فَإنَّهُ یُزَیِّنُ لَکَ شَرَهاً؛[4]

ای علی با ترسو مشورت مکن، زیرا او راه بیرون آمدن از مشکل را بر تو تنگ می‌کند و با بخیل مشورت مکن، زیرا او تو را از هدفت باز می‌دارد و با حریص مشورت مکن، زیرا او حریص بودن را در نظرت زیبا جلوه می‌دهد.

امام علی7:

خَیرُ مَن شاوَرتَ ذَوُوا النُّهی وَالعِلمِ وَاُولُوا التَّجارُبِ وَالحَزمِ؛[5]

بهترین کسی که با او مشورت کنی کسی است که صاحب عقل و علم و تجربه‌ها و دوراندیشی باشد.

 مَنِ استَبَدَّ بِرَأیهِ هَلَکَ وَ مَن شَاوَرَ الرِّجَالَ شَارَکَهَا فِی عُقُولِهَا؛[6]

هر کس خودرأی شد هلاک می‌شود و هر کس با افراد صاحب‌نظر مشورت کند در عقل آنان شریک می‌شود.

لاتَستَشِرِ الکَذّابَ فَإنَّهُ کَالسَّرابِ یُقَرِّبُ عَلَیکَ البَعیدَ و یُبَعِّدُ عَلَیکَ القَریبَ؛[7]

با دروغگو مشورت نکن، چون دروغگو، مانند سراب، دور را در نظرت نزدیک نشان می‌دهد و نزدیک را دور.

المُستَشیرُ مُتَحَصِّنٌ مِنَ السَّقَطِ؛[8]

مشورت کننده مصون از خطا است.

ثَلاثً مَن کُنَّ فِیهِ لَم یَندَم: تَرکُ العَجَلةِ، وَالمَشوَرَةُ، وَ التَوَکُّلُ عِندَ العَزمِ عَلَی اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ؛[9]

سه چیز است که هر کس آن را مراعات کند، پشیمان نگردد: 1ـ اجتناب از عجله، 2ـ مشورت کردن، 3ـ و توکل بر خدا در هنگام تصمیم‌گیری.

المَشورَةُ تَجلِبُ لَکَ صوابَ غَیرِک؛[10]

شور و مشورت، نظریات صحیح دیگران را در اختیار تو می‌گذارد.

امام سجاد7:

حَقُّ المُستَشِیر إن عَلِمتَ أنَّ لَهُ رَأیاً أشَرتَ عَلَیهِ وَ إن لَم تَعلَم أرشَدتَهُ إلَی مَن یَعلَمُ؛[11]

حقّ مشورت کننده این است، که اگر برای راهنمایی او نظر داری، راهنمائیش کنی و اگر اطلاعی نداشته باشی او را به کسی که (در آن زمینه) آگاهی دارد راهنمایی کنی.)

[1] . سوره آل عمران، آیه 159.

[2] . نهج‌الفصاحه، ص497، ح1637.

[3] . وسائل‌الشیعه، ج17، ص208.

[4] . علل‌الشرایع، ج2، ص559، ح1.

[5] . شرح آقا جمال خوانساری بر غرر الحکم و دررالکلم، ج3، ص428، ح4990.

[6] . نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، ص500، قصار 161.

[7] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص442، ح10092.

[8] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص442، ح10068.

[9] . بحارالانوار (ط ـ بیروت)، ج75، ص81، ح74.

[10] . فهرست غرر، ص183.

[11] . خصال، ص570.