حق و باطل

حق و باطل

)وَلا تَلْبِسُوا الحَقَّ بِالباطِلِ وَ تَکتُمُوا الحَقَّ وَ اَنْتُمْ تَعْلَمُونَ([1]

و حق را با باطل مخلوط نکنید و حقیقت را با اینکه می‌دانید پنهان نکنید.

پیامبر گرامی6:

یا اَیُّهَا النّاسُ إنَّما هُوَ اللهُ وَالشَّیطانُ وَ الحَقُّ وَالباطِلُ وَالهُدي وَالضَّلالَةُ وَالرُّشدُ وَالغَیُّ وَالعاجِلَةُ وَالآجِلَةُ وَالعاقِبَةُ وَالحَسَناتُ وَالسَّیّئاتُ فَما کانَ مِن حَسَناتٍ فَلِلّهِ وَ ما کانَ مِن سَیّئاتٍ فَلِلشَّیطانِ لَعَنَهُ اللهُ؛[2]

ای مردم! جز این نیست که خداست و شیطان، حق است و باطل، هدایت است و ضلالت، رشد است و گمراهی، دنیاست و آخرت، خوبی‌هاست و بدی‌ها. هر چه خوبی است از آنِ خداست و هر چه بدی است از آنِ شیطان ملعون است.

امام علی7:

اَما إنَّهُ لَیْسَ بَیْنَ الْحَقِّ وَالْباطِلِ اِلاَّ اَرْبَعُ اَصابِعَ ـ فَسُئِلَ عَنْ مَعْني قَولِهِ هذا، فَجَمَعَ اَصابِعَهُ وَ وَضَعَها بَیْنَ اُذُنِهِ وَ عَیْنِهِ ـ ثُمَّ قالَ: اَلْباطِلُ أنْ تَقولَ: سَمِعْتُ وَالْحَقُّ أنْ تَقولَ: رَأیْتُ؛[3]

هان! میان حق و باطل جز چهار انگشت فاصله نیست. از آن حضرت درباره معنای این فرمایش سؤال شد. امام انگشتان خود را به هم چسباند و آنها را میان گوش و چشم خود گذاشت و آن‌گاه فرمودند: باطل این است که بگویی: شنیدم و حق آن است که بگویی: دیدم.

لایُعابُ المَرءُ بِتَاخیرِ حَقِّهِ اِنَّمَا یُعابُ مَن اَخَذَ ما لَیسَ لَهُ؛[4]

برای انسان عیب نیست که حقش تأخیر افتد، عیب آن است که چیزی را که حقش نیست بگیرد.

اَلا وَ مَنْ اَکَلَهُ الْحَقُّ فَاِلَي الجَنَّةِ وَ مَنْ اَکَلَهُ الباطِلُ فَاِلَي النّارِ؛[5]

بدانید که هر کس در راه حق از دنیا برود، به بهشت و هر کس در راه باطل از دنیا برود، به جهنم می‌رود.

امام صادق7:

لایَسْتَیْقِنَُ الْقَلْبُ أنَّ الْحَقَّ باطِلٌ اَبَداً وَ لا یَسْتَیقِنُ أنَّ الْباطِلَ حَقٌّ اَبَدا؛[6]

هرگز دل به باطل بودن حق و به حق بودن باطل یقین نمی‌کند.

لَیْسَ مِنْ باطِلٍ یَقومُ بِاِزاءِ الْحَقِّ اِلاّ غَلَبَ الْحَقُّ الْباطِلَ وَ ذلِکَ قَولُهُ: «بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَي الباطِلِ فَیَدْمَغُهُ؛[7]

هیچ باطلی نیست که در برابر حق بایستد مگر آن‌که حق بر باطل چیره می‌شود و این سخن خداوند است: «بلکه حق را بر سر باطل می‌زنیم که آن را در هم می‌کوبد…»

امام کاظم7:

قُلْ الْحَقَّ وَ إنْ کانَ فیهِ هَلاکُکَ فَاِنَّ فیهِ نَجاتَکَ… اِتَّق اللهَ وَدَعِ الْباطِلَ و‌َ اِنْ کانَ فیهِ نَجاتُکَ فَاِنَّ فیهِ هَلاکَکَ؛[8]

حق را بگو اگرچه نابودی تو در آن باشد، زیرا که نجات تو در آن است… تقوای الهی پیشه کن و باطل را فرو گذار هرچند [به ظاهر] نجات تو در آن باشد، زیرا که نابودی تو در آن است.

[1] . سوره بقره، آیه ۴۲.

[2] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۲، ص۱۲.

[3] . نهج‌البلاغه (صبحی صالح) ص198).

[4] . نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، ص500.

[5] . نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، ص۳۷۴.

[6] . تفسیر العیاشی، ج۲، ص۵۳.

[7] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۸، ص۲۴۲.

[8] . تحف‌العقول، ص408.