بَداء
)یَمحُوا اللهُ ما یشاءُ و یُثبِتُ وَعِندَهُ اُمُّ الکِتابِ([1]
خداوند هرچه را بخواهد محو و هرچه را بخواهد اثبات میکند، و امالکتاب نزد او است.
امام باقر7:
مِنَ الاُمورِ اُمورٌ محتومَةٌ کائِنَةٌ لامَحالَةَ، وَ مِنَ الاُمورِ اُمورٌ مُوقوفَةٌ عِندَاللهِ، یُقَدِّمُ فِیها ما یَشاءُ وَ یَمحُؤ ما یَشاءُ وَ یُثبِتُ مِنها ما یَشاءُ؛[2]
برخی کارها، کارهای حتمیگریزناپذیرند و برخی کارها، موقوف در پیشگاه خداوندند که در آنها، هر چه را بخواهد، پیش میاندازد و هر چه را بخواهد، محو میکند و هرچه را بخواهد، اثبات مینماید.
امام صادق7:
مَن زَعَمَ اَنَّ اللهَ تَعالی بَدا لَهُ فی شَیءٍ بَداءَ ندامةٍ فَهُوَ عِندَنا کافرٌ بِاللهِ العظیم؛[3]
کسی که معتقد باشد برای خداوند در چیزی بداء حاصل شده، [بدان معنی که] پشیمان شده است، چنین کسی از نظر ما نسبت به خدای بزرگ کافر است.
ما بَدَا لِلّهِ فِی شَیءٍ اِلاَّ کانَ فِی عِلمِهِ قَبلَ اَن یَبدُوَ لَه؛[4]
خداوند در هیچ زمینهآی بداء انجام نداد؛ مگر آنکه قبل از این بداء و آشکارسازی، آن مطلب در علم خداوند موجود بوده است.
مَن زَعَمَ انَّ اللهَ یَبدُؤ لَهُ فِی شَیءٍ الیَومَ لَم یَعلَمهُ أمسِ فَابرَءُوا مِنه؛[5]
هر کس معتقد باشد که امروز چیزی بر خداوند آشکار میشود که دیروز آن را نمیدانسته است، پس بایستی از او بیزار باشید.
مَا بَعَثَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ نَبِیاً حَتَّی یَدخُذَ عَلَیهِ ثَلاثَ خِصَالِ الإقرَارَ بِالعُبّودِیَّةِ وَ خَلعَ الأندَادِ وَ أنَّ اللهَ یُقَدِّمُ مَا یَشاءُ وَ یُؤَخِّرُ مَا یَشاء؛[6]
خداوند هیچ پیامبری را مبعوث نکرد؛ مگر اینکه در باره انجام سه برنامه از او پیمان گرفت: 1ـ به بندگی خداوند اعتراف نماید؛ 2ـ شریکان و همتایان پوشالی را کنار بزند؛ 3ـ معترف باشد که خداوند هر آن برنامهای را که بخواهد پیش از موعد مقرر اجرا میکند و هر برنامهای را که بخواهد به تأخیر میاندازد.
امام موسی کاظم7:
لَم یَزَلِ اللهُ عالِماً بِالأشیاءِ قَبلَ اَن یَخلُقَ الأشیاءَ؛[7]
خداوند همواره نسبت به موجودات حتی پیش از خلقت آنها آگاهی داشته است.
امام رضا7:
مَا أنکَرتَ مِنَ البَدَاءِ یَا سُلَیمانُ وَاللهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَقولُ: «أوَ لا یَذکُرُ الإنسانُ أنَّا خَلَقناهُ مِن قَبلُ وَ لَم یَکُ شَیئاً» وَ یَقُولُ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ هُوَ الَّذی یَبدَؤا الخَلقَ ثُمَّ یُعیدُهُ» و یَقُولُ: «بَدیعُ السَّماواتِ والأرض» وَ یَقُولُ عَزَّ و جَلَّ: «یَزیدُ فِی الخَلقِ ما یَشاءُ» وَ یَقُولُ: «وَ بَدَأ الإنسانِ مِن طِین» وَ یَقُولُ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ آخَرونَ مَرجَونَ لأمرِ اللهِ إمَّا یُعَذِّبُهُم وَ إمَّا یَتُوبُ عَلَیهِم» وَ یَقُولُ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ ما یُعَمَّرُ مِن مُعَمَّرِ وَ لا یَنقَصُ مِن عُمُرِهِ إلاَّ فِی کِتابٍ»…؛[8]
(ای سلیمان) «بداء» را انکار میکنی؛ در حالی که خدای عز و جل میفرماید: «آیا انسان به خاطر نمیآورد که ما پیش از این او را آفریدیم در حالی که چیزی نبود؟!» و فرمود:«او کسی است که آفرینش را آغاز میکند، سپس آن را باز میگرداند» و میفرماید: «هستیبخش آسمانها و زمین اوست!» و میفرماید: «او هر چه بخواهد در آفرینش میافزاید» و نیز گفته است: «و آفرینش انسان را از گل آغاز کرد» و فرمود: «و گروهی دیگر، به فرمان خدا واگذار شدهاند (و کارشان با خداست) یا آنها را مجازات میکند، و یا توبه آنان را میپذیرد (هر طور که شایسته باشند) و خداوند دانا و حکیم است!» و نیز فرموده است که «و هیچکس عمر طولانی نمیکند، یا از عمرش کاسته نمیشود مگر اینکه در کتاب (علم خداوند) ثبت است.»…
[1] . سوره رعد، آیه 39.
[2] . تفسیر العیّاشی: ج2، ص217، ح65؛ بحارالانوار، ج4، ص119، ح58.
[3] . عقاید الشیعه، مظفر، ص22.
[4] . اصول کافی، ج1، ص148، ناشر: اسلامیه.
[5] . کمالالدین و تمام النعمة، ص70.
[6] . اصول کافی، ج1، ص147؛ ناشر: اسلامیه.
[7] . کنزالعمال، ج3، ص367.
[8] . التوحید، ص443، تحقیق: سیدهاشم حسینی طهرانی.
ویژگیهای جوانی چندویژگی جوان در روایات: اهل شتاب به کار خوب واهل بهبود بخشی…