اندیشه بنان

بدبینی

)یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اِجتَنَبُوا کَثیراً مِنَ الظَّنِ اِنَّ بَعضَ الظَّنِ اِثمُ([1]

ای کسانی که ایمان آورده‌اید پرهیز کنید از زیاد گمان بد کردن (درباره مردم) به درستی که بعضی از گمان‌ها(ی بد) گناه است.

پیامبر گرامی6:

اِحتَرِسُوا مِنَ النّاسِ بِسُوءِ اَلظَّنِ؛[2]

از سوءظن و بدگمانی نسبت به مردم بپرهیزید.

امام علی7:

اَلمُریبُ اَبَداً عَلیلٌ؛[3]

آدم بدبین، همیشه بیمار است.

مَنْ لَم یُحسِن ظَنَّهُ استَوحَشَ مِن کُلِّ أحَدٍ؛[4]

آن کس که گمان خود را نیکو نسازد (و بدبین باشد) از هر کسی وحشت می‌کند.

اِطرَحُوا سُوءَ الظَّنِ بَینَکُم، فَاِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ نَهَی عَن ذلِکَ؛[5]

سوء‌ظن و بدبینی نسبت به یکدیگر را دور افکنید، زیرا خدای عزَّ وَ جَلَّ از این امر نهی فرموده است.

لاَدِینَ لِمُسیِ,ِ الظَّنِ؛[6]

انسان بدگمان، دین و ایمان ندارد.

امام باقر7:

وَاللهِ الَّذِی لا اِلهَ اِلاَّ هُوَ لایُعَذِّبُ اللهُ عَزَّ وَ جَلّ مُؤمِناً بِعذابٍ بَعدَ التَوبَةِ وَالاِستِغفارِ لَهُ اِلاَّ بِسُوءِ ظَنِّهِ بِاللهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اِغتیابِهِ لِلمُؤمِنینَ؛[7]

سوگند به الله که خدائی جز او نیست، خداوند متعال هرگز مؤمنی را بعد از توبه و استغفار عذاب نمی‌کند مگر بواسطه بدگمانی نسبت به خدای متعال و غیبت کردن مؤمنان.

امام صادق7:

لاَ تَطلُبَنَّ بِکَلِمَةٍ خَرَجَت مِن اخیکَ سُؤاً وَ اَنتَ تَجِدُلَها فِی الخَیرِ مَحمِلاً؛[8]

سخن برادرت را مادامی که حمل بر خیرخواهی توانی کرد، هیچگاه آن را بر بدی حمل مکن.

امام رضا7:

أحْسِن الظَّنَّ باللَّهِ فَإنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ أنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِیَ الْمُؤْمِنِ بي إنْ خَیْراً فَخَیْراً وَ إنْ شَرّاً فَشَرَّا؛[9]

به خداوند خوش گمان باش، زیرا خدای عز و جل می‌فرماید: من نزد گمان بنده مؤمن خویش هستم، اگر به من خوش‌گمان باشد، به خوبی با او رفتار می‌کنم و اگر به من بدگمان باشد، به بدی با او رفتار می‌کنم.

[1] . سوره حجرات، آیه12.

[2] . تحف‌العقول، ص52.

[3] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص72، ح1066.

[4] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم،‌ ص254، ح5333.

[5] . الخصال، ص624.

[6] . فهرست غرر، ص228.

[7] . بحارالانوار، ج75، ص259.

[8] . بحارالانوار، ج78، ص251.

[9] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۲، ص72، ح۳.