توکل
)وَ مَنْ یَتَوَکَّل عَلَي اللهِ فَهُوَ حَسْبُهُ([1]
و هر کس که بر خدا توکل کند پس او کفایتش میکند.
الَّذینَ صَبَرُوا وَ عَلَی رَبِّهِم یَتَوَکَّلُونَ؛[2]
همانا که [در برابر مصایب، و حواد و آزار دیگران] صبر کردند و فقط بر پروردگارشان توکل میکنند.
پیامبر گرامی6:
رَأی رَسولُ الله صلی الله علیه و آله قَوْماً لایَزْرَعونَ قالَ: ما أنْتُمْ؟ قالوُا: نَحْنُ الْمُتَوَکِّلونَ، قالَ: لا، بَلْ أنْتُمْ المُنَّکِّلونَ؛[3]
رسول اکرم صلیالله علیه و آله گروهی را که کشت و کار نمیکردند، دیدند و فرمودند: شما چه کارهاید؟ عرض کردند ما توکل کنندگانیم. فرمودند: نه، شما سر بارید.
مَن تَوَکَّلِ عَلَی اللهِ کَفاهُ مَؤنَتَهُ وَرِزقَهُ مِن حَیثُ لایَحتَسِبُ؛[4]
هر کس به خدا توکل کند، خداوند هزینه او را کفایت میکند و از جایی که گمان نمیبرد به او روزی میدهد.
اَلتَّوَکَّلُ بَعدَ الکَیسِ مَؤعِظَةٌ؛[5]
توکّل کردن (به خدا) بعد از به کار بردن عقل، خود موعظه است.
امام علی7:
مَنْ تَوَکَّلَ عَلَي الله ذَلَّتْ لَهُ الصِّعاتِ وَ تَسَهَّلَتْ عَلَیْهِ الأسْبابِ؛[6]
هر کس به خدا توکل کند، دشواریها برای او آسان میشود و اسباب برایش فراهم میگردد.
اَلتَّوَکُلُّ عَلَی اللهِ نَجاةٌ مِن سُوءٍ وَحِرزٌ مِن کُلِّ عَدُوٍّ؛[7]
توکل بر خداوند، مایه نجات از هر بدی و محفوظ بودن از هر دشمنی است.
امام باقر7:
مَنْ تَوَکَّلَ عَلَي اللهِ لایُغْلَبَ وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِالله لایُهْزَم؛[8]
هر کس به خدا توکل کند، مغلوب نشود و هر کس به خدا توسل جوید، شکست نخورد.
امام صادق7:
إنَّ الغِنی وَالْعِزِّ یَجولانِ فَإذَا ظَفِرا بِمَوْضِعِ التَّوَکُّلِ أوْطَنا؛[9]
بینیازی و عزّت به هر طرف میگردند و چون به جایگاه توکل دست یافتند در آنجا قرار میگیرند.
امام رضا7:
ما حَدُّ التُّوکل؟ فَقال لی: أن لاتَخافَ معَ اللهِ أحَداً؛[10]
(سؤال کردند) حد توکل چیست؟ حضرت فرمودند: اینکه با وجود خدا از هیچ کس نترسی.
[1] . سوره طلاق، آیه۳.
[2] . سوره نحل، آیه 42.
[3] . مستدرکالوسائل، ج11، ص217، ح12789.
[4] . کنز العمال، ج3، ص103، ح 5603.
[5] . کنزالعمال، ج3، ص103، ح 5696.
[6] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص197، ح3888.
[7] . بحارالانوار، ج78، ص79، ح 56.
[8] . جامعالاخبار (شعیری)، ص118.
[9] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج2، ص65، ح3.
[10] . امالی (صدوق)، ص240، ح8.