اندیشه بنان

 

 

جستجو درفضای مجازی

یکی از مهم ترین کاربردهای فضای مجازی ، فراهم سازی امکان جستجو در تمامی زمینه ها ی علمی ، تاریخی ، خبری ، اطلاعاتی و… است ؛ از این رو ، فضای مجازی بستر مناسبی است برای محققان ، پژوهشگران ، جویندگان هر مسئله مورد نیاز و هر موضوع قابل بهره برداری.

محققانِ کتابخانه ای ، محققان تاریخی ، محققان آماری و محققان آثار واخبار گذشتگان ، همگی ،  بهترین ، بزرگ ترین وگسترده ترین کتابخانه ها را در فضای مجازی خواهند یافت .

کمتر اتفاق می افتد که پژوهشگری ، وارد عرصه فضای مجازی بشود و با دست خالی برگردد . هر کس با هر ایده  و با هر سؤالی ، پس از ورود به فضای مجازی وبا اندکی جستجو به مقصودش – هر چند اندک – خواهد رسید .

در حقیقت  ، با توجه به اهمیت بسیاردین به مسئله تحقیق و پژوهش واینکه به کرات وبا شیوه های گوناگون ، زن ومرد مسلمان را به جستجوی علم ،آگاهی ، بصیرت ، فهم و رشد عقلانی و عاطفی  فرا خوانده است ، می توان گفت که فضای مجازی کمک خوبی ، برای نیل  به این مقصود بوده و بستر مناسبی  برای تحقیق در زمینه های گوناگون است.

در حقیقت می توان ادعا نمود که اسلام  جستجوی علم را واجب می شمارد ؛ چراکه رسول خدا(ص) فرمودند: ” طَلَبُ العِلمِ فَریضَةٌ عَلی کُلِّ مُسلِمٍ وَ مُسلِمَةٍ” ؛ [1] جستجو برای یافتن دانش ونکات علمی ،  برهر مرد وزن مسلمان واجب است .

از این رو  به سیر و سیاحت علمی جهت دستیابی  به علم  دستور می دهد ؛ حتی اگر  آن علم در بلاد کفر باشد ؛ آن گونه که رسول خدا (ص) فرمودند: “ اُطلُبُوا العِلمَ وَلَو بِالصّینِ” ؛[2]

ویا به جستجوی دانش وعلوم  تا فرو رفتن دردریا و همراه با تلاش سخت و خون دل خوردن فرمان  می دهد ؛ چنانکه امام سجاد (ع) فرمود: اُطلُبُواالعِلمَ وَلَو بِخَوضِ اللُّجَجِ وَ شُقِّ المُهَجِ.[3]

و روشن است که فضای مجازی نیل به این مهم ودستیابی بدان را آسان می سازد ؛ اما باید دانست که استفاده از فضای مجازی برای این امور اگر چه مباح و مؤکد است اماباید مواظب آسیبهای ناشی ازآن هم بود تا دچار خسران نگردید و نیز از این نعمت بزرگ  استفاده مناسب را به عمل آورد .

و یکب از آسیب های مهم در این خصوص  جستجو درامور شخصی و اسرار مردم است . امروزه که زندگی مردم به سمت الکترونیکی شدن پیش  می رود و تمامی مشخصات و حتی اسرار مردم در سیستم الکترونیک نگهداری می شود ، جستجو و رمز شکنی و  ورود به اسرار مردم یکی از شایع ترین آسیبهای این فضا به شمار می آید ؛ این در حالی است که همان گونه که پیش تر اشاره شد  است ، اسرار مردم ، عورت است ؛ یعنی لازم الستر است و باید پوشیده بماند . عیب ها و لغزشهایی که مردم در زندگی دارند و می خواهند آن را پنهان نگه دارند تا کسی از آن با خبر نگردد ، از اسرارآنها  است و نباید افشا  شود . دین و شریعت هم اسرار بودن آن را تائید می کند و بر پوشش آن تاکید دارد واز افشای راز  توسط هر کس ، حتی خود شخص ، بر حذر می دارد.

امام امیر المومنین (ع) فرمودند : ” اِنَّ لِلنّاسِ عُیُوبًا فَلاتَکشِف ما غابَ عَنکَ فَاِنَّ اللهَ یَحلِمُ عَلَیها وَ استُرِ العَورَةَ ما استَطَعتَ یَستُرِاللهُ عَلَیکَ ما تُحِبُّ سَترَهُ” ؛[4]به طور قطع ،  مردم دارای  عیب ها یی هستند ؛ پس شما آن مقداراز عیوبی که بر تو پوشیده شد ، افشا نکن ؛ چرا که خداوند متعال حلیمانه ، آن را بر می تابد وافشا نمی کند  و تو هم  تا می توانی عورت و راز مردم را بپوشان ؛ چرا که خداوند در قبال آن ، اسرار تورا که دوست داری پوشیده بماند ، می پوشاند.

پس وظیفه اصلی افراد به هنگام جستجو ودستیابی به اطلاعات  ،  پوشیده نگه داشتن اسرار است . حال اگر کسی  بر آن شود که اسرار دیگری را فاش کند و با شکستن رمزها درفضای مجازی ،  اسرار و مستورهای افراد را افشاء نماید کار بسیار ناپسندی را مرتکب شده است و به طور قطع کیفر سنگینی در انتظار اوخواهد بود  ؛ هم کیفر دنیایی وهم کیفر آخرتی . از این رو ، اسلام انسان را از جستجوی عورت و اسرار مردم باز می دارد.

پیامبراکرم (ص) فرمودند : “ لاتَتَّبِعُوا عَوراتِ المُومِنینَ فَاِنَّهُ مَن تَتَبَّعَ عَوراتِ المُومِنینَ تَتَبَّعَ اللهُ عَوراتِهِ وَمَن تَتَبَّعَ اللهُ عَوراتِهِ فَضَحَهُ فی جَوفِ بَیتِهِ” ؛[5]

هرکس به جستجوی عورت و اسرار مومنین بپردازد ، خداوند متعال در قبال آن به جستجوی عورت و اسرار او می پردازد و معلوم است که هر کسی که خداوند به جستجوی اسرارش باشد ، اورا رسوا می کند ؛ هرچند که در عمق خانه اش مخفی شده باشد .

یعنی جستجوی اسرار مردم چنان زشت و نا پسند است که خداوند ، خود ،  به مقابله با آن می پردازد و تقابل خداوند ، همان مقابله به مثل است تا شخص بفهمد که افشای اسرار مردم چقدر قبیح و زشت و چقدر اندوهبار است.

حاصل آنکه ، تحقیق و پژوهش درفضای مجازی بسیار خوب است اما باید مواظب بود تا در مسیر جستجو ، به جستجوی اسرار ، عیوب و عورات مردم پرداخته نشود ؛به این ترتیب که از کنکاش در خصوص آنها ونیز انتشار آنها پرهیز شود .

[1]  – مصباح الشریعه ، ص13

[2]  –  المحجه البیضاء ، ج 1 ، ص91

[3]  –  کافی ، ج1 ، ص185

[4]  –   جامع احادیث شیعه ، ج 19 ص188

[5]  –  امالی مفید ، ص141