اندیشه بنان

غبطه

)مَن کَانَ آخِرُ یَومَیهِ خَیرَ هُما فَهُوَ مَغبُوطٌ([1]

کسی که امروزش بهتر از دیروزش باشد، شایسته است که مورد غبطه قرار گیرد.

پیامبر گرامی6:

ألا اُحَدِّثُکُم عَن أقوامٍ لَیسوا بِأنبِیاءَ وَ لاشُهَداءَ یَغبِطُهُمْ یَومَ القیامَةِ الأنبیاء وَالشُّهَداءُ بِمَنازِلِهِم مِنَ اللهِ عَلی مَنابِرَ مِن نورٍ. قیلَ: مَن هُم یا رَسولَ الله؟ قالَ: هُمُ الَّذینَ یُحَبِّبُونَ عِبادَالله إلَي الله وَ یُحَبِّبُونَ الله إلی عِبادِهِ، قُلنا: هذا حَبَّبُوا الله إلی عِبادِهِ، فَکَیفَ یُحَبِّبونَ عِبادَ الله إلَي الله؟ قَالَ: یَأمُرونَهُم بِما یُحِبُّ الله وَ یَنهَوَنَهُم عَمّا یَکرَهُ اللهُ، فَإذا أطاعوهُم أحَبَّهُمُ الله؛[2]

آیا آگاه کنم شما را از گروهی که نه از انبیا هستند و نه از شهدا، ولی انبیا و شهدا در روز قیامت به مقام و منزلت آنان غبطه می‌خورند، و آنها بر منبرهایی از نور نشسته‌اند؟ سؤال شد ای رسول خدا! آنان کیانند؟ فرمودند: آنان کسانی هستند که بندگان خدا را نزد خدا و خدا را نزد بندگانش محبوب می‌گردانند عرض کردیم: ایجاد محبت خدا در دل‌ها معلوم است، ولی چگونه بندگان را نزد خدا محبوب می‌گردانند؟ فرمودند: آنان را فرمان می‌دهند به آنچه خدا دوست می‌دارد و باز می‌دارند از آنچه خدا دوست نمی‌دارد، پس اگر آنان را اطاعت کنند، خداوند دوستشان می‌دارد.

مَا مِن یَومٍ إلاّ وَ مَلَکٌ یُنَادِی فِی المَقَابِرِ مَن تَغبِطُونَ، فَیَقُولُونَ أهلَ المَسَاجِدِ یُصَلُّونَ وَ لاَ نَقدِرُ وَ یَصُومُونَ وَ لاَ نَقدِر؛[3]

در هر روز فرشته‌ای در قبرستان به مرده‌ها خطاب می‌کند و می‌گوید: غبطه چه کسانی را می‌خورید؟ آنها می‌گویند: غبطه اهل مساجد را می‌خوریم، آنها نماز می‌خوانند و ما توان انجام آن را نداریم. و آنها روزه می‌گیرند و ما توان انجام آن را نداریم.

امام علی7:

مَا المَغبوطُ إلاَّ مَن کانَت هِمَّتُهُ نَفسَهُ لایُغِبَّها عَنِ مُحاسَبَتِها وَمُطالَبَتِها وَ مُجاهَدَتِها؛[4]

شایسته نیست کسی مورد غبطه قرار گیرد، مگر کسی که همتش خودش باشد در این‌که از خودش حساب‌کشی کند و خودش را مؤاخذه نماید و در اصلاح خود بکوشد.

أغْبَطُ النَّاسِ المُسارِعُ إلَی الخَیراتِ؛[5]

شایسته‌ترین مردم که مورد غبطه قرار گیرد کسی است که برای انجام کار خیر سبقت می‌گیرد.

امام صادق7:

إنَّ المُؤمِنَ یَغبِطُ وَلایَحسُدُ وَالمُنافِقُ یَحسُدُ وَلایَغبِطُ؛[6]

مؤمن غبطه می‌خورد و حسادت نمی‌ورزد، منافق حسادت می‌ورزد و غبطه نمی‌خورد.

مَن کانَ أخِرُ یَومَیهِ خَیرُهُما فَهُوَ مَغبُوطٌ؛[7]

کسی که امروزش بهتر از دیروزش باشد، شایسته است که مورد غبطه قرار گیرد.

[1] . حدیث از امام صادق(ع) معانی‌الاخبار، ص342.

[2] . مشکاة‌الأنوار، ص136.

[3] . مستدرک الوسائل، ج3، ص363، روایت 18.

[4] . غررالحکم، ج۶، ص105، ح9685.

[5] . غررالحکم، ج۲، ص423، ح3122.

[6] . کافی، ج۲، ص7، ح7.

[7] . معانی الأخبار، ص342.