اندیشه بنان

غفلت

)وَ إنَّ کَثیراً مِنَ النَّاسِ عَنْ آیاتِنَا لَغَافِلُونَ([1]

و بی‌گمان بسیاری از مردم از نشانه‌های ما غافلند.

پیامبر گرامی6:

یا عَلیُّ اِذا حَضَرَ وَقْتُ صَلاتِکَ فَتَهَیَّأ لَها وَ اِلاّ شَغَلَکَ الشَّیْطانُ وَ اِذانَوَیْتَ خَیْراً فَعَجِّلْ وَ اِلاّ مَنَعَکَ الشَّیْطانُ عَنْ ذلِکَ؛[2]

ای علی! هر گاه وقت نمازت رسید، آماده آن شو وگرنه شیطان تو را سرگرم می‌کند و هر گاه قصد [کار] خیری کردی شتاب کن وگرنه شیطان تو را از آن باز می‌دارد.

إیّاکُم وَ فُضولَ النَّظَرِ فَإنَّهُ یَبذُرُ الهَوَی وَ یُوَلِّدُ الغَفلَهَ؛[3]

از نگاه‌های اضافی بپرهیزید چرا که تخم هوس می‌پراکند و غفلت می‌آورد.

امام علی7:

مَنْ نَامَ عَنْ عَدُوِّهِ أنْبَهَتْهُ الْمَکَایدُ؛[4]

هر کس از دشمن خود غافل شود دسیسه‌ها او را به خود آورد.

وَیْحَ النَّائِمِ مَا أخْسَرَهُ قَصُرَ عُمُرُهُ وَ قَلَّ أجْرُهُ؛[5]

وای بر آن‌که در خواب (غفلت) است! چه زیانکار است! عمر او کوتاه شده است و پاداش او کم.

أیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا اللهَ فَمَا خُلِقَ امْرُؤٌ عَبَثاً فَیَلْهُو وَ لاَ تُرِکَ سُديً فَیَلْغُو؛[6]

ای مردم! از خدا بترسید؛ زیرا هیچ کسی عبث آفریده نشده است، تا به سرگرمی و غفلت گذراند و مهمل رها نشده است تا بیهودگی کند.

بِالْمَوَاعِظِ تَنْجَلِي الْغَفْلَةُ؛[7]

با اندرزهاست که (پرده) غفلت کنار می‌رود.

کَفَی بِالْمَرْءِ غَفْلَةً أنْ یَصْرِفَ هِمَّتَهُ فیمَا لاَ یَعْنِیه؛[8]

از غفلت برای آدمی همین بس که همّتش را در آنچه به کارش نمی‌آید، صرف کند.

بَینَکُم و بَینَ المَوعِظَةِ حِجابٌ مِن الغِرَّةِ؛[9]

میان شما و اندرز، پرده‌ای از بی‌خبری آویخته است.

اِعلَمُوا اَنَّ اَلأمَلَ یُسهِی العَقلَ وَ یُنسِی الذِّکرَ؛[10]

بدانید که آرزو فرد را دچار غفلت می‌سازد و یاد خدا را به فراموشی می‌سپارد.

امام سجاد7:

اللَّهُمَّ صَلّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ نَبّهْنِي لِذِکْرکَ فِي أوْقَاتِ الْغَفْلَةِ، واسْتَعْمِلْنِي بطَاعَتِکَ فِي‌ أیَّامِ الْمُهْلَةِ، وَانْهَجْ لِي إلَي مَحَبَّتِکَ سَبیلاً سَهْلَةً، أکْمِلْ لِي بِهَا خَیْرَ الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ؛[11]

بارالها! بر محمّد و آل محمّد درود فرست و به هنگام غفلت، مرا به یاد خود هشیار ساز و به روزگار مهلت، مرا در راه طاعت خود به کار گیر و راه آسانی به سوی دوستی‌ات برایم بگشا که با آن، خیر دنیا را بر من کامل گردانی.

[1] . سوره یونس، آیه 93.

[2] . میراث حدیث شیعه، ج2، ص20، ح18.

[3] . بحارالانوار، ج 69، ص19.

[4] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص334، ح7687.

[5] . عیون‌الحکم و المواعظ (لیثی)، ص504، ح9239.

[6] . وسایل الشیعه، ج۲۰، ص222 ـ خصال، ج2، ص588.

[7] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص224، ح4530.

[8] . تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص477، ح10942.

[9] . نهج‌البلاغه، حکمت 282 ـ منتخب میزان الحکمة، ص600.

[10] . نهج‌البلاغه، خطبه 86.

[11] . صحیفه سجّادیه، ص102، دعاء 20.