اندیشه بنان

فتنه

)وَالْفِتنَةُ اَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ([1]

و (گناه) فتنه بزرگتر از کشتار است

پیامبر گرامی6:

بادِرُوا بِالأعمالِ فِتَناً کَقَطْعِ الَلّیل المُظلِمِ: یُصبِحُ الرَّجُلُ مؤمِناً وَ یُمسی کافِراً، وَ یُمسی مؤمِناً وَ یُصبِحُ کافِراً، یَبیعُ أحَدُهُم دینَهُ بِعَرضٍ مِنَ الدُّنیا قَلیلٍ؛[2]

فرصت را برای اعمال نیک بیش از آنکه فتنه‌هایی مانند پاره‌های شب تاریک پدید آید غنیمت شمارید در آن هنگام انسان صبح مؤمن است و شب کافر می‌شود شب کافر است و روز مؤمن می‌شود و دین خود را به عرض ناچیز دنیا می‌فروشد.

خَلَّتانِ کثیرٌ مِن الناسِ فیهِما مَفتونٌ: الصِّحَّةُ الفَراغُ؛[3]

دو چیز است که مایه فتنه بسیاری از مردم است: تندرستی و فراغت.

إنَّ مِمَّنْ یَنْتَحِلُ مَوَدَّتَنَا أهْلَ الْبَیْتِ ـ مَنْ هُوَ أشَّدُّ فِتْنَةً عَلَي شِیعَتِنَا مِنَ الدَّجَّالِ ـ فَقُلْتُ بِمَاذَا قَالَ بِمُوَالاةِ أعْدَائِنَا وَ مُعَادَاةِ أوْلِیَائِنَا إنَّهُ إذَا کَانَ کَذَلِکَ اِخْتَلَطَ الْحَقُّ بالْبَاطِل وَ اشْتَبَهَ الْأمْرُ فَلَمْ یُعْرَفْ مُؤمِنٌ مِنْ مُنَافِق؛[4]

همانا از کسانی که مدعی موّدت ما اهل بیت هستند، کسی هست که در فتنه‌گری، برای شیعیان ما از دجال شدیدتر است. (راوی) گفتم: برای چه؟ (امام) فرمود: به خاطر دوستی با دشمنان ما و دشمنی با دوستانمان. چون چنین شد، حق با باطل آمیخته می‌شود و مؤمن از منافق بازشناخته نمی‌شود.

سَتَکونُ فِتَنٌ یُصبِحُ الرَّجُلُ فیها مُؤمِناً وَ یُمسی کافِراً إلاّ مَن أحیاهُ اللهُ بِالعلمِ؛[5]

فتنه‌هایی خواهد بود که در اثنای آن مرد به صبح مؤمن باشد و به شب کافر شود، مگر آنکه خدایش به علم زنده دارد.

امام علی7:

کُنْ فِي الفِتنَه کَابنِ اللَّبونِ لاظَهرَ فَیُرکَبَ ولا ضَرعَ فَیُحلَبَ؛[6]

در فتنه‌ها همچون شتر دو ساله باش؛ نه پشتی دارد تا سوارش شوند و نه پستانی تا شیرش را دوشند.

امام باقر7:

اَلْجَنَّةُ مُحَرَّمَهٌ عَلَي الْفَتّانینَ الْمشّائینَ بِالنَّمیمَهِ؛[7]

بهشت ـ و نعمت‌های حیات‌بخش آن ـ برای اشخاص فتنه‌گر و سخن‌چین آشوب‌طلب، حرام است.

امام صادق7:

ایّاکُمْ وَ النَّظرَةَ فَإنَّها تَزرَعُ فِی القَلبِ الشَهوَةَ وَ کَفی بَها لِصَاحِبِها فِتْنَةً؛[8]

از نگاه [ناپاک] بپرهیزید که چنین نگاهی تخم شهوت را در دل می‌کارد و همین برای فتنه‌ی صاحب آن دل بس است.

لَمْ یُؤمِنِ اللهُ مُؤمِنٌ مِناً هَزاهِزِ الدُّنیا، وَلکنَّهُ آمَنَهُ مَنْ العُمی فیها وَالشَّقاءٍ فِی الآخِرَةِ؛[9]

خداوند مؤمن را از فتنه‌ها و حوادث دنیا در امان قرار نداد، ولی از گمراهی در دنیا و بدبختی در آخرت نجات بخشید.

[1] . سوره نساء، آیه125.

[2] . نهج‌الفصاحه، ص370 و 371، حدیث 1075 و 1076.

[3] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج۸، ص152، ح136.

[4] . وسائل‌الشیعه، ج۱۶، ص179، ح21289.

[5] . نهج‌الفصاحه، ص523، ح1734.

[6] . نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، ص469، حکمت 1.

[7] . مجموعه ورام، ج۲، ص209.

[8] . تحف‌العقول، ص305.

[9] . اصول کافی، ج5، ص89.