اندیشه بنان

– فرق تعلیم و تربیت

تعلیم یعنی آموزش دادن، به کسی که چیزی نمی داند، یاد دادن، جهل و ابهام او را رفع کردن. اما تربیت یعنی رشد دادن، افزودن، بارور کردن، کیفیت و یا کمیت چیزی را افزودن، موجود بالقوه را تبدیل به بالفعل نمودن، استعداد را به اجرا و عمل کشاندن.

اگر به کسی فهماندی که آسمان هفت تا است، خورشید مرکب از نور و جسم است و یا نماز دارای 5 رکن است و یا انسان مرکب از عقل و شهوت است و امثال آن، او را تعلیم داده ای.

اما اگر عاطفه کسی را افزودی، از اخلاق بد باز داشتی، رفتار او را اصلاح نمودی، ادب او را از درجه ای به درجه بالاتر ارتقا دادی، اراده و عزم او به زندگی را تقویت کردی، ناامیدی او را به امید تبدیل نمودی، خصلت‌های نفسانی از قبیل شجاعت، قناعت، حلم، صبر، خیرخواهی و امثال آن را افزایش دادی او را تربیت نموده ای و در واقع تعلیم مربوط به امور عقلانی است و تربیت مربوط به امور قلبی و اخلاق و معنوی است.

هر انسانی از جمله کودک هم به تعلیم احتیاج دارد و هم به تربیت. اگر به فرزند قرآن خواندن را آموختی او را تعلیم دادی اما اگرعظمت قرآن را در دل او بزرگ کردی به نحوی که قرآن را بزرگ بشمارد آن را ببوسد و با وضو تلاوت کند هر گاه قرآن تلاوت می‌شود، گوش کند و خلاصه با نگاه تکریم با قرآن برخورد کند، او را تربیت کرده ای.