بداخلاقی
بداخلاقی
)وَ لا تَستَوِی الحَسَنَةُ وَ لاَ اَلسَّیَّةُ اِدفَع بِالَّتِی هِیَ اَحسَنُ([1]
و نیکی با بدی یکسان نیست(بدی را) به آنچه خود بهتر است دفع کن.
پیامبر گرامی6:
اَبَي اللهُ لِصاحِبِ الْخُلْقِ السَّیَّيءِ بِالتَّوبَةِ. فَقیلَ: یا رَسول الله، وَ کَیْفَ ذلِکَ؟ قالَ: لِأنَّهُ إذا تابَ مِنْ ذَنْبٍ وَقَعَ في اَعْظَمَ مِنَ الذَّنْبِ الّذي تابَ مِنْهُ؛[2]
خداوند از آدم بداخلاق توبه نمیپذیرد. عرض شد: ای رسول خدا، چرا؟ فرمودند: چون هر گاه از گناهی توبه کند در ورطه گناهی بدتر از آن که توبه کرده است میافتد.
اِنَّ العَبدَ لَیَبلُغُ مِن سُوءِ خُلقِهِ أسفَلَ دَرَکِ جَهَنَّمَ؛[3]
همانا بنده به سبب بدخلقی خود به پائینترین درجه جهنم میرسد.
اِنَّ اللهَ یُحِبُّ مَعالِیَ الأخلاقِ وَ یُکرِهُ سَفسَافَها؛[4]
خداوند خویهای والا را دوست میدارد و خویهای پست را ناخوش میدارد.
مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ وَ مَن کَبُرَ هَمُّهُ سَقُمَ بَدَنُهُ؛[5]
هر کس بداخلاق باشد، خودش را عذاب میدهد و هر کس غم و غصهاش زیاد شود تنش رنجور میگردد.
شَرُّ ما اُعطِیَ الرَّجُلُ قَلبُ سُوءٍ فی صُورَةٍ حَسَنَةٍ؛[6]
بدترین چیزی که به انسان داده شده دلی بد در چهرهای زیباست.
سُوءُ الخُلقِ ذَنبٌ لایُغَفرُ وَ سُوءُ الظَّنِّ خَطیئَةٌ تَفُؤحُ؛[7]
بدخوئی گناهی نابخشودنی، و بدگمانی خطائی انتشارپذیر است.
امام علی7:
اَلسَّیِّيءُ الْخُلُقُ کَثیرُ الطَّیْشِ مُنَغَّصُ الْعَیشِ؛[8]
آدم بداخلاق بسیار خطا میکند و زندگیاش تلخ میشود.
مَنْ ساءَ خُلْقُهُ مَلَّهُ اَهْلُهُ؛[9]
هر کس بداخلاق باشد، خانوادهاش از او دلتنگ و خسته میشوند.
مَنْ ساءَ خُلْقُهُ صْاقَ رِزْقُهُ؛[10]
هر کس بداخلاق باشد، روزیاش تنگ میشود.
اَشَّدُ المَصائِبِ سُوءُ الخُلقِ؛[11]
شدیدترین مصیبتها سوء خلق است.
امام صادق7:
اِنَّ سُوءَ الخُلقِ لَیُفسِدُ الایمانَ کَما یُفسِدُ الخَّلُ العَسَلَ؛[12]
بدرستیکه بدخلقی ایمان را تباه میسازد، همچنان که سرکه عسل را تباه میکند.
اِنَّ الشَّبابَ الشَحیعَ الخُلقِ مِغلاقٌ لِلخَیرِ وَ مِفتاحٌ لِلشَّرِ؛[13]
حقیقتاً جوان بداخلاق قفل خیر و کلید شرّ است.
[1] . سوره فصلّت، آیه34.
[2] . بحارالأنوار، ج73، ص299، ح12.
[3] . میزانالحکمه، ج3، ص154.
[4] . میزان الحکمه، ج3، ص146.
[5] . نهجالفصاحه، ج 3002.
[6] . کنزالعمال، ح5170.
[7] . المحجة البیضاء، 5/93.
[8] . غررالحم، ح1604.
[9] . تحت العقول، ص214.
[10] . غررالحکم، ح8023.
[11] . عیونالاخبار الرضا7، ج2، ص37 به نقل از پرورش روح، جلد 1، ص83.
[12] . اصول کافی ترجمه رسولی، ج4، ص11.
[13] . امالی طوسی، ص302.