اندیشه بنان

موعظه

)إنَّ اللهَ نِعِمَّا یَعِظُکُم به([1]

بدرستیکه خداوند نیکو چیزی است که شما را به آن اندرز می‌دهد.

پیامبر گرامی6:

أوحَی اللهُ إلی عیسَی بنِ مَریمَ: عِظ نفسَکَ بحِکمَتی، فإنِ انتَفَعتَ فَعِظِ النّاسَ، وَإلاّ فَاستَحِی مِنّی؛[2]

خداوند به عیسی بن مریم وحی فرمود که: با حکمت من خودت را اندرز ده. اگر از آن سود بردی، آن‌گاه مردم را نیز اندرز ده وگرنه از من شرم کن.

امام علی7:

کَفی بالمَوتِ واعِظاً؛[3]

مرگ برای اندرز گرفتن بس است.

لِلکَیِّسِ فی کُلِّ شَیءٍ اِتِّعاظٌ؛[4]

انسان زیرک، از هر چیزی پندی می‌آموزد.

إنَّ الوَعظَ الَذی لایَمُحَّهُ سَمحٌ، ولایَعدِلُهُ نَفعٌ، ما سَکَتَ عَنهُ لِسانُ القَولِ وَ نطَقَ  بِهِ لِسانُ الفِعلِ؛[5]

اندرزی که هیچ گوشی آن را دور نمی‌اندازد و هیچ سودی با آن برابری نمی‌کند، آن اندرزی است که زبانِ گفتار از آن خاموش شود و زبان کردار بدان گویا گردد.

العاقِلُ مَن وَعَظَتهُ التَّجارِبُ؛[6]

خردمند کسی است که تجربه‌ها او را پند دهد.

امام سجاد7:

ابنَ آدَمَ، إنَّکَ لاتَزالُ بِخَیرٍ ما کانَ لَکَ واعِظٌ مِن نَفسِکَ، و ما کانَتِ المُحاسَبَةُ مِن هَمِّکَ، و ما کانَ الخَوفُ لَکَ شِعاراً، والحَذَرُ لَکَ دِثاراً؛[7]

ای فرزند آدم! تا زمانی که واعظی از درون داری و به حسابرسی (اعمال خود) اهتمام می‌ورزی و ترس (از خدا و کیفر الهی) جامه زیرین تو باشد و پرهیز بالاپوشت، پیوسته در خیر و صلاح‌خواهی بود.

امام باقر7:

مَن لَم یَجعَل اللهُ لَهُ مِن نَفسِهِ وَاعِظاً فَإنَّ مَوَاعِظَ النَّاس لَن تُغنِیَ عَنهُ شَیئاً؛[8]

کسی که خداوند برای او واعظی درونی قرار ندهد، موعظه‌های مردم هرگز در او سودمند نمی‌افتد.

امام صادق7:

السَّعیدُ یَتَّعِظُ بمَوعِظَةِ التَّقوی و إن کانَ یُرادُ بالمَوعِظَةِ غَیرُهُ؛[9]

انسان سعادتمند، اندرزِ به تقوا را آویزه گوش خود می‌کند، هر چند مخاطب آن اندرز کسی دیگر باشد.

امام حسن عسکری7:

مَن وَعَظَ اَخاهُ سِرّا فَقَد زانَهُ وَ مَن وَعَظَهُ عَلانیَةً فَقَد شانَهُ؛[10]

هر کس برادر (دینی‌اش) را پنهانی نصیحت کند، او را آراسته و اگر آشکارا نصیحتش نماید، ارزش او را کاسته است.

[1] . سوره نساء، آیه58.

[2] . کنزالعمّال، ح43156ـ منتخب‌ میزان الحکمة، ص600.

[3] . تحف العقول، ص35ـ منتخب میزان الحکمة، 598.

[4] . غررالحکم، ح7338 ـ منتخب‌ میزان الحکمة، ص600.

[5] . غررالحکم، ح3538 ـ منتخب میزان الحکمة، ص600.

[6] . تحف‌العقول، ص85 ـ منتخب میزان الحکمة، ص598.

[7] . تحف العقول، ص280 ـ منتخب میزان الحکمة، ص600.

[8] . تحف‌العقول، ص294.

[9] . کافی، ج8، ص151، ح132 ـ منتخب میزان الحکمة، ص600.

[10] . تحف‌العقول، ص489.