اندیشه بنان

عُجب

)فَلا تُزَّکُوا اَنفُسَکُم هُوَ اَعلَمُ بِمَن اتَّقی([1]

پس خودستائی نکنید، او پرهیزکاران را بهتر می‌شناسد.

پیامبر گرامی 6:

مَنْ کَانَ عِنْدَ نَفْسِهِ عَظِیماً کَانَ عِنْدَ اللهِ حَقیراً؛[2]

هر که در نظر خودش بزرگ باشد، نزد خدای متعال کوچک و حقیر است.

آفَةُ الحَسَب الاِفتِخَارُ وَالعُجبُ؛[3]

آفت شرافت و بزرگی، به خود نازیدن و خود بزرگ‌بینی است.

امام علی7:

سَیِّئَةٌ تَسُوءُکَ خَیْرٌ عِنْدَللهِ مِنْ حَسَنَةٍ تُعْجِبُکَ؛[4]

گناهی که بر اثر آن ناراحت شوی، نزد خدا بهتر از کار نیکی است که تو را دچار خودپسندی کند.

العُجبُ عُنْوَانُ الحِماقَةِ؛[5]

خودپسندی، نشانه حماقت است.

إیَّاکَ أنْ تَرْضَي عَنْ نَفْسِکَ فَیَکْثُر السَاخِطُ عَلَیْکَ؛[6]

مبادا از خود راضی باشی، که در این صورت ناراضیانِ از تو زیاد می‌شوند.

ضَاحِکٌ مُعْتَرِفٌ بِذَنْبِهِ أفْضَلُ مِنْ بَاکٍ مُدِلَّاً عَلَي رَبِّهِ؛[7]

انسان خندانِ معترف به گناه خویش، برتر است از گریانی که (به سبب کثرت عبادت و اطاعت) بر پروردگار خود منت گذارد.

مَا أضَرَّ المحاسِنَ کالعُجب؛[8]

هیچ چیز مانند خودپسندی به خوبی‌ها زیان نمی‌رساند.

ثَمَرَةُ العُجبِ البَغضاءُ؛[9]

ثمره و میوه خودپسندی، دشمنی و کینه‌توزی است.

إذا أرَدتَ أن تُعَظَّمَ مَحَاسِنُکَ عِندَ النَّاسِ فَلا تَعَظم فِی عَینِکَ؛[10]

اگر می‌خواهی خوبی‌هایت در نظر مردم بزرگ آیند، نباید در چشم خودت بزرگ جلوه کنند.

الإعجَابُ ضِدُّ الصَّوَابِ، و آفَةُ الألبَابِ؛[11]

خودپسندی، دشمن درستی و آفت خردهاست.

العُجبُ یُظهِرُ النَقِیصَةَ؛[12]

خودپسندی، کمبودها را آشکار می‌سازد.

امام صادق7:

لاجَهْلَ أضَرُّ مِنَ العُجْبِ؛[13]

هیچ نادانی ای زیانبارتر از خودپسندی نیست.

[1] . سوره نجم، آیه 32.

[2] . غررالحکم، ح8609.

[3] . کافی (ط ـ الاسلامیه)، ج2، ص328.

[4] . نهج‌البلاغه، حکمت 46.

[5] . غررالحکم، ح555.

[6] . غررالحکم، ح2642.

[7] . الإرشاد، ج۱، ص304.

[8] . غررالحکم، ح9472.

[9] . غررالحکم، ح4606.

[10] . غررالحکم، ح 4096.

[11] . تحف‌العقول، ص74.

[12] . غررالحکم، ح954.

[13] . الاختصاص، ص227.